قله ولاش کوه گرین نماد استواری لکستان

استاد ایرج رحمانپور ترانه سرا، ادیب و خواننده اشعار محلی لکی و لری بیت زیبایی را به زبان لکی سروده که در آن به قله ولاش اشاره شده است:

چتر چوی چُویر وَ روی تاشه وه

چمان کلی کین وَ ولاشه وه

کوه گرین از کوههای مهم غرب ایران است که بخش اعظم آن در شمال استان لرستان و بخشی نیز در استان‌های همدان و کرمانشاه قرار دارد. گرین به عنوان یکی از کوه های اصلی لکستان از کوههای بلند زاگرس است که در ادامه اشترانکوه قرار دارد و طول آن به بیش از ۱۸۰ کیلومتر می رسد. این کوه در استان کرمانشاه (در زبان لکی کرماشان) به کوههای پرو و بیستون می پیوندد.

قله های بلند کوه گرین نماد استواری لکستان شامل "یال کبود" در کوه چهل نابالغان با ارتفاع تقریبی ۳۸۵۰ متر در جنوب نهاوند، قله "۱۸ یال" در بروجرد و نیز "قله ولاش" در شمال الشتر لکستان است. دیگر قله های کوه گرین شامل "سکوزان با نام محلی سه گر"، "یال کبود"، "پیاز کاران"، "سفره"، "شیر برفی"، "بازگیر" و "چهل تن" میشود.
گرین از غرب به دلفان (نورآباد لکستان)، از شمال به شهرستان نهاوند، از شرق به شهرستان بروجرد و از جنوب به شهرستان سلسله (الشتر لکستان) محدود می شود. گرین در گویش محلی گرّو garru یا garri و در زبان لکی گروین garvin نامیده می‌شود و یکی از کانونهای آبگیر دائمی لرستان و لکستان است که رودهای دز و گاماسب را تغذیه می‌کند. سرابهای فراوانی در پای این کوه وجود دارد و آب آشامیدنی بروجرد و نیز آب مورد نیاز کشاورزی دشت سیلاخور نیز از همین سرابها تأمین می‌شود. صعود به کوه گرین از طریق روستاهای غرب شهر بروجرد (روستاهای ونایی و تیزه زن)، جنوب نهاوند یا شمال الشتر لکستان (روستای پرسک) امکان پذیر است. دهکده ییلاقی ونایی در این پای این کوه قرار دارد. این کوه خرس، کفتار، گرگ و روباه دارد و در گذشته پلنگ نیز داشته‌ است.

تصاویر ماهواره ای از کوه گرین و قله ولاش در آن (ویرایش شده توسط حامد خزائی)

 

کوه گرین چنان پر برکت است که نخستین سرچشمه های رودهای کرخه و دز از این کوه است. سراب ریخ اسبی در منطقه بیرانوند لکستان و کهمان در الشتر و گاماسیاب در نهاوند اولین سرچشمه های رود کرخه هستند. سراب بزرگ کرتول در بروجرد که سرچشمه رود دالکی است که از دورود میگذرد که آن رود بزرگترین سرچشمه دز است.

تصویر قله ولاش که از یک قله مجاور گرفته شده است. تاریخ تصویر برداری: 7 اریبهشت 1389 به وسیله نورمحمد سبزیان

 

سنگ چین روی قله ولاش که توسط گروه کوهنوردی بنا شده است. اخذ تصویر: 14 مرداد 1389 به وسیله نورمحمد سبزیان

 

 

تصاویر زیبای زیر نیز از مهدی فرهادی (مشاهده وبلاگ ایشان) میباشد.

 

 

/ 4 نظر / 477 بازدید
بیرانوند

سلام دوست عزیز میشه بفرمایید کلمه لکستان از کی وارد ادبیات فارسی شده؟

لکستان ایران

خوشحاله هر کس یه گل تر ای کوله دیته و مرد

سامان

زنده باد لکستان این عکسهای که گرفته شده از بالای ابادی ما هست کبوده حسن اباد بیرانوند شمالی

امیرکر خو نویراوا

سلام دوچیز میخواستم بگم کوه گرین قسمت دلفانش فک کنم از این جاهایی که نشون دادی بلند تره ودر ضمن افسوس به بیرانوند ها که بزرگ ترین طایفه لک زبانان هستندو خودشونو لر میدونند