ابزار هدایت به بالای صفحه

به گزارش لک پرس اولین رمان لکی ، به قلم محمد علی ابراهیمی منتشر خواهد شد. در همین رابطه مصاحبه ای با آقای ابراهیمی مده شده که به شرح زیر می باشد محمدعلی ابراهیمی متولد 1340 کرمانشاه ؛ کارشناس آمار و برنامه ریزی است و به تاریخ و ادبیات علاقه ی زیادی دارد. او تاکنون 36 عنوانِ تحقیقاتی در قالب مقاله؛ کتاب و نشریه تخصصی عمدتا در زمینه های آمار؛ جمعیت و جغرافیای طبیعی را تالیف؛ تدوین و منتشر نموده است و اخیراً منظومه ای را با نام "شیرین و فرهاد" سروده و منظومه ای نیز با نام "بهمن و فرامرز" را گردآوری و چاپ کرده است.

به گزارش نشریه اینترنتی لکستان کتاب «سرود چمر» گزیده‌ای از مجموعه نوحه‌های عاشورایی به لهجه لری خرم آبادی و زبانهای لکی و فارسی با همکاری اداره کل تبلیغات اسلامی و حوزه هنری لرستان چاپ و استقبال گسترده علاقه مندان را به همراه داشت.

میرسلیم خدایگان (میرملاس نیوز): طبیعی است که زبان لکی با آن شاعران ناشناس چل سروها و متل ها که همچون قله های دوردست پوشیده در مه هماره رازناک و غرور انگیز چون امر والای هگلی دور از دسترس خیال و اندیشه مانده اند نمی تواند با شعر سپید که المان ادبی تفکر مدرن است ارتباط برقرار کند.

فرهنگ واژگان باشوور یا جنوب گردآوری شده توسط عباس جلیلیان است که در آن واژگان مورد استفاده در زبانها و گویشهای مختلفی که در استانهای کرمانشاه، ایلام و لرستان وجود دارد گردآوری شده است. با توجه به اینکه این مناطق شامل لکستان نیز میباشد بنابراین فایل PDF این فرهنگ برای دانلود در اختیار علاقه مندان قرار میگیرد. اینجا را بفشارید.

امیدعلی نجف زاده قبادی: نورآباد لکستان (خبرگزاری لک پرس): جشن پدیده ای اجتماعی ، فرهنگی در زمره آداب و مناسک دینی و سنن قومی است که از شروع تشکیل اجتماعات انسانی در هر زمان و تمدنی و به هر شکل و صورتی در زندگی مردم جایگاه ویژه ای داشته است.

بهادر غلامی: پژوهشی درباره زبان لکی و ریشه آن و نیز اشتراکات زبان لکی با زبانهای اوستایی، پهلوی، پارسیک، ترکی، تازی، انگلیسی و ...

عنوان مقاله: واژگان و اصطلاحات دامداری در گویش لکی

منبع: مجله گویش شناسی » سال 1386 - دوره چهارم، شماره 1 و 2

نویسندگان: جعفر میرزایی  و عامر قیطوری

عنوان مقاله: پسوندهای فعلی گویش لکی هرسینی

منبع: مجله نقد زبان و ادبیات خارجی » پاییز و زمستان 1387 - شماره 1

نویسندگان:دکتر زینب محمد ابراهیمی جهرمی و سیمین مرادخانی

سید آرمان حسینی آبباریکی: گویش لکی یکی از گویش­های کهن و اصیل زبان کردی است که با سایر گویش­های کردی- که در شمار گونه­های زبانی ایرانی شمالی غربی جای گرفته­اند- نسبت  برادری دارد و نه پدر فرزندی؛ تا آن­جا که گویش لکی دارای برجستگی خاصی در میان سایر گویش­هاست و حالتی«زبان­گونه» به خود گرفته است. در این مقاله سعی نگارندگان بر آن است ابتدا پیرامون قوم لک و نیز گویش لکی اطلاعاتی به دست دهند، سپس ساختمان فعل در گویش لکی(مطالعه موردی: صحنه و کنگاور)­ را بررسی نمایند.

واژگان کلیدی: لک، گویش لکی، ساختمان فعل، صحنه و کنگاور.

*این مقاله  که به صورت مشترک با دکتر منوچهر تشکری کار شده است در تاریخ ۲۰/۲/۱۳۹۰ در همایش ملی سیر تحول ادبیات بومی لرستان در دانشگاه لرستان به صورت سخنرانی ارائه شده است.

عنوان مقاله "نقدی بر کتاب قوم لر (اثر سکندر امان اللهی بهاروند)" نوشته شده توسط علی حصوری در مجله کلک، سال 1371، شماره 30.

در این نقد به بسیاری از اشتباهات واضح در کتاب "قوم لر،پژوهشی دربارهء پیوستگی قومی و پراکندگی جغرافیائی لرها در ایران" ذکر شده که یکی از آنها لر نامیدن لک ها است. شوربختانه آقای سکندر امان اللهی بهاروند که خود از لرهای لرستان میباشد با پافشاری بدون سند و دلیل خود همواره در این کتاب تلاش کرده است که لک ها را لر بنامد.

پس از گذشت چندین قرن پنهان ماندن نام یکی از اقوام کهن ایرانی در اکثر مجامع کشوری به دلایل مختلف، در سالهای اخیر مساله ی هویتی و قومیتی لک دغدغه ی بسیاری از مردمان این قوم گشته است به گونه ای که بسیاری از لک ها هم اکنون رفع مشکلات هویتی خود را کم اولویت تر از مشکلات اقتصادی و رفاهی خویش نمیدانند.

به گزارش سیمره این کتاب شامل تصاویری بدیع از طبیعت، آثار فرهنگی/تاریخی،  نماهایی از شهر، مراسم و آیین‌های نوروز، ماه محرم، عروسی، شب یلدا، معیشت، معماری، صنایع دستی و دیگر جلوه‌های آن به همراه توضیحات تصاویر و متن به دو زبان انگلیسی و فارسی می‌باشد. کتاب مذکور در ۱۸۰ صفحه در قطع رحلی بزرگ بر روی کاغذ گلاسه ۱۷۰ گرمی تهیه گردیده است.

خبرگزاری لک پرس: قومیت به دیدگاه ها و شیوه های عمل فرهنگی که اجتماعی معین را از بقیه مردم متمایز می کند، اطلاق می گردد. بحث منازعه گروههای قومی که در دهه های اخیر مطرح گردید ، بعنوان یکی از بزرگترین چالش ها برای دولت ها مطرح گردیده است، چرا که از 190 کشور جهان، 120 کشور دارای اقلیت های سیاسی هستند ( گیدنز ، 1385:36 ). از نظر ساتر، جهانی شدن به خصوص در بعد پایان جنگ جهانی دوم مناقشات مختلف داخلی و بی ثباتی را موجب گردیده است، به این دلیل که جهانی شدن با تعمق همگرایی و آزاد سازی اقتصاد جهانی و دموکراتیک کردن نظام های سیاسی، حوزه های سلطه سنتی دولت ها را بصورت روز افزونی کاهش داده است .

در هر ملتی اسطوره هایی هستند که چون دین نمی‌توان آن‌ها را از بافت تاریخی جدا ساخت. اسطوره‌ها حکایت‌هایی از انسان و زندگی انسان هستند که همیشه لازم نیست با واقعیت بیرونی جور درآیند، آن‌چه مهم است نه صحت تاریخی آن‌ها بلکه مفهومی است که برای معتقدان به آن‌ها در بردارند

بهروز بازوند: امروزه فرهنگ نویسی رابطه ی نزدیکی با زبانشناسی دارد. تدوین فرهنگ ها بدون کاربرد دستاوردهای زبانشناختی چندان موفق نخواهد بود. در ایران هنوز کاربرد زبانشناسی در فرهنگ نویسی چندان رایج نیست. این امر در تدوین فرهنگ های گویش ها نیز دیده می شود. در بخش اول به بررسی نقش زبانشناسی در تدوین فرهنگ ها  پرداخته می شود و چارچوبی نظری در این زمینه ترسیم می گردد(مطالب این بخش برگرفته از مقاله ی نقش زبان شناسی در فرهنگ نویسی  نوشته فریبا قطره است)، در بخش دوم فرهنگ های گرد آوری شده در گویش های  لری و لکی در این چارچوب نظری مورد بررسی آسیب شناختی قرار می گیرند.

بهروز بازوند: باید در نظر داشت که وقتی از مردن یا از بین رفتن زبانی گفته می شود مقصود این است که آن زبان گویشوری ندارد. بر جای ماندن آثار مکتوب یک زبان دال بر زنده بودن آن  نیست. برخی زبانشناسان معتقدند زبان کردی بازمانده ی زبان مادی است اما این مدعا دقیق و مستند نیست و در آن تشکیک وجود دارد، زیرا آثاری از زبان مادی وجود ندارد که بتوان بدانها استناد کرد و رابطه ای قاعده مندی بین آنها و کردی  پیدا کرد.

سایت بلوط: پیش می آید در بین صاحبان قلم واندیشه، مخاطبان سالیانی با نامی آشنا باشند و این آشنایی گاه به دوستی عمیقی بکشد بی آنکه خود شخص را دیده باشند. شاید حکایت ما و آقای ابراهیمی بیشتر به این قضیه شباهت داشت. آمده بود با متانتی مثال زدنی و وقتی دریچه ی بحثها گشوده شد، او را فربه تر یافتم چرا که بر بسیاری از مباحث فرهنگ و ادبیات لکی تسلطی ویژه داشت.

1. ضرب المثل ها و تک بیت های سور و سوگ زبان لکی نوشته ی علیمردان عسگری عالم

2. فرهنگ کهن واژه های اصیل لکی نوشته ی محمد چراغیان

3. غم سرو: دوبیتی های لکی نوشته ی داریوش منصوری

طرح «ویترین کتاب مدارس» با هدف دسترسی و آشنایی دانش‌آموزان مقاطع راهنمایی و دبیرستان تهران با توسط انتشارات سوره‌مهر با همکاری آموزش‌وپرورش استان تهران آغاز شد. برای ویترین مدارس راهنمایی هم در بخش خاطره «یک مرد یک زندگی»، در بخش داستان «افسانه های لکی» کیومرث امیری کله جویی...

محمد چهری شاعر پیشکسوت لک زبان مجموعه ای شعرهای لکی اش را با نام " دو پیک یه سه وته گل بویله" روانه ی بازار کتاب ایران کرده است.

رضا یوسف وند رئیس دانشگاه پیام نور استان کهگیلویه و بویراحمد و زاده شهرستان لک نشین الشتر تا کنون تالیفات مختلفی را درباره فرهنگ و زبان لکی به چاپ رسانده است.  از این میان تالیفات میتوان به موارد زیر اشاره کرد...

علیمردان خان بیرانوند پدر مرتضی خان بیرانوند و پدربزرگ دکتر هوشنگ اعظمی  است. این بزرگمرد لک فرمانده بزرگ لرستان در زمان رضاخان بود که توانست لرستان را به مدت ۳ سال از حکومت مرکزی جدا و مستقلا اداره نماید. این حاکم لک در پیغامی به رضاشاه مینویسد که "اینجا لرستان (لکستان) است. در تنگه زاهد شیر اگر عقابی بخواهد بر فراز آسمان پرواز کند، باید پرهایش را باج دهد".

کتاب فرهنگ لکی نوشته رستم رحیمی است کتابی است در 600 برگه که مرداد 1388 منتشر شده است. 

برای خرید اینترنتی این کتاب اینجا را کلیک کنید.

کتاب از "هگمتانه تا شوش" تحقیقی پیرامون تاریخ، فرهنگ، زبان، ادبیات و موسیقی در قوم کهن لک از عصر کهن تا کنون است که توسط رشید کوچکی نگارش شده است.

مهدی زینی اصلانی: برای کلمه ی لک که بر مردمان بسیاری از چندین استان اطلاق می شود، معانی متعددی را بر شمرده اند. وجه تسمیه ی این کلمه و وابستگیهای آن با قوم کرد یا لر هر چه باشد در اصل موضوع که شناسایی این قوم وفرهنگ بزرگ آن است ،تغییری حاصل نمی نماید. در این کتاب ما هم به دنبال اثبات این موضوع و تعصب در این باره نیستیم و کسانی را هم که در این راه از خود هیجان نشان می دهند و نظریاتی بدون منبع و ناموثق را اساس کار قرار می دهند به مطالعه ی زیاد و اظهار حقایق توصیه می نماییم.

کتاب دیوان ملاحقعلی سیاهپوش جلد اول از دیوان ملا حقعلی سیاهپوش از شاعران و بزرگان قوم لک است که در آن اشعاری به زبان لکی با  برگردان  فارسی به چاپ رسیده است .در مقدمه کتاب شرحی مختصر از احوال, آثار و ویژگی اشعار ملاحقعلی فراهم آمده است.

داستان حمله به ایران در شاهنامه لکی

کتاب «شاهنامه لکی» به کوشش و همت والای استاد « حمید ایزدپناه» سال 1384 توسط انتشارات اساطیر در تهران چاپ شده است (لینک خرید اینترنتی کتاب) . به نوشته استاد ایزدپناه ، در کتاب شاهنامه لکی ( با دونسخه 104 صفحه ای با1467 بیت و 256 صفحه ای با 3033 بیت) نه نشانی از سراینده و نه تاریخی از سرودن اشعار و یا تحریر آن دیده نمی شود. ...

انتشار "کتابی برای بهتر زیستن" توسط نویسنده لک کرمانشاهی

"کتابی برای بهتر زیستن" نام اثری فاخر از جناب آقای "بختیار منصوری" نویسنده لک کرمانشاهی است. نویسنده این کتاب را به تمامی لک زبانان لکستان تقدیم کرده است. ایشان متولد سال 1357 و دارای مدرک کارشناسی دامپروری از دانشگاه کردستان است.

برای خواندن این اثر فاخر و نیز حمایت مالی از چنین تلاشهایی میتوانید برای خرید کتاب به سایت آدینه بوک (اینجا) یا انتشارات طاقبستان کرمانشاه یا انتشارات یاوریان اردبیل (اینجا) مراجعه کنید. همچنین برای قدردانی از ایشان میتوانید وبلاگ شخصی ایشان (اینجا)  را ببینید. توضیحات کتاب در ادامه نوشتار...

 کتاب ادبیات فولکلور لکی: فصل نخست لا لائی ها یا لاوه لاوه ها

توضیح لکستان: در حال حاضر کتاب "لالائی های لکی" که حاصل تلاش 10 سال پژوهش در مناطق مختلف لک نشین  آقای "عبدلعلی میرزانیا" می باشد در دست چاپ است. ایشان هم اکنون نیز در حال تهیه کتابی دیگر با نام "سیر شعر لکی در معبر زمان" میباشد. در این کتاب، شعر لکی به سه دوره سبکی شفاهی ،بینابین و معاصر تقسیم گردیده و در هر دوره ویژگی های سبکی برسی شده  است. ادامه در پایین...     

انتشار  کتاب فرهنگ و واژه نامه لکی (کیان)

کتاب "فرهنگ و واژه نامه لکی (کیان)" تالیف کریم کیانی کولیوند دست رنج 30 سال تلاش است که در دو جلد مشتمل بر 1300 برگه منتشر شد. در این کتاب به ریشه یابی و برگردان به فارسی بالغ بر 40000 واژه لکی  پرداخته شده است. 

فرخ شهبازی شاعر لک زبان

سفری به یکی از روستاهای لک نشین کرمانشاه

منظور بنده از این مقاله قوم گرایی نیست ولی بعد از سفری که همراه دوستم به یکی از روستا های لک نشین در اطراف کرمانشاه داشتم متوجه ی فرهنگ غنی این قوم فراموش شده شدم. لک ها در کنار  قرآن حتما در خانه هایشان شاهنامه فارسی و لکی و دیوان حافظ داشته و به جای استفاده اسم های عربی اسم های کاملا ایرانی بر روی فرزندانشان می گذارند. واقعا ایرانی بودن رو می توانستم با گوشت و استخوانم لمس کنم.امیدوارم بتوانم با این مقاله سهم بسیار کمی در شناختن این قوم نجیب و ایرانی داشته باشم قومی که با دارا بودن مشاهیر بزرگ همچون کریم خان زند و شعارای نامی در دوره ی قاچار و تحت سرکوب فراوان دولت مرکزی و تبعید انها به مناطق دور به باد فراموشی رفته اند .

نگاهی به تاریخ لکستان و مردمان قوم لک

علی ایلامی/ از لک های ساکن بلژیک

هر رهگذاری که از زاگروس رد شده است و نوشته ای به ثبت رسانده بیانگر این نیست که تمام زاگروس کردند. اگر باچنین دیدی به این مسئله نگاه شود سخت در اشتباه هستیم. چون اقوامی در زاگروس وجود دارند که قدمت تاریخی بیش از کرد دارند و هیچگونه ادایی دال بر خود بزرگ بینی ندارند و مبارزات زیادی در طول تاریخ داشته اند اما به دلیل مسلمان نبودنشان همواره مورد بی مهری قرار گرفته اند وبرای مدتها در تاریخ از انها نامی برده نشده است. آنان صاحبان حقیقی این سرزمینند که همیشه بر  آنها  شناسنامه جعلی نام کرد و لور نهاده شده است. درمقاله زیر لکستان دارای قدمتی تاریخی کهن همانند دیگر اقوام در ایران نه بیشتر نه کمتر دارد که به علتهای عنوان شده نتوانسته خود را نمایان سازد.

آشنایی با جغرافیای لکستان

لکستان منطقه‌ای است پهناور و کوهستانی که با همة ویژگی‌های آداب ، رسوم و فرهنگ و هنر و سنت‌های کهن ، خصوصیات طبیعی ، آثار باستانی  و تاریخی و غارهایی که دارای آثاری با تمدنهای بسیار کهن است و دره‌های سرسبز و چشمه‌های آب فراوان و کیفیت های مختلف دیگر  تاکنون چنانچه باید شناخته نشده است.

مدرنیته و خودکشی زنان و دختران لک

چاپ شده در:مجله بررسی مسائل اجتماعی ایران، سال اول، شماره اول، بهار٨٩

دکتر غلامرضا جمشیدی ها (دانشیار دانشگاه تهران)، سیاوش قلی پور (دانشجوی دکتری جامعه شناسی نظری)

مقاله حاضر بر اساس تجربه ی مدرنیته در سرزمین لک ها، به بررسی و تبیین خودکشی زنان و دختران می پردازد. پس از مروری بر ادبیات نظری ، روش تفسیری برای این بررسی انتخاب و داده ها بر اساس مشاهده، مصاحبه و تجربه زیسته گردآوری شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که مدرنیزاسیون سریع و شتابان با تمام مظاهر خود در طی دو دهه وارد یک سرزمین کاملاً منزوی ، با آداب و رسوم کهن شده و نسل مقارن با این تغییرات، بر اساس آموزه های مدرن پرورش یافته اند . بنابراین، پس از بلوغ، هنگام تصمیم گیری برای زندگی آینده، سعی کردند که بر اساس آموزه هایشان عمل کنند. اما با مخالفت شدید نسل های گذشته که حامل سنت های کهن بودند، روبرو گشتند. کنترل ناشی از سنت های قدرتمند و احساس بی قدرتی در تعیین سرنوشت سبب شد که تعدادی از زنان و دختران به افراطی ترین پناهگاه [خودکشی ] در مقابل مصیبت های زندگی روی آورند.

نگاهی به کتاب شعر (لکی) محمد چهری

نگارنده: مراد دولتیاری

چهری نشان داده که گویش لکی از پتانسیل و توان بالایی درعرصه ی ادبیات دارد و کاش نشان دهد که می تواند به روز و ژرف وگسترده ترشود و به نوآوری دراین عرصه هم روی خوش نشان دهد وشاید؟ ای کاش واژه ای ویژه چون (....) چنین به کارنمی رفت هرچند می خواهد واژگان واژگون را برنشاند و حفظ کند که کاری سخت پسندیده است ، البته برخی واژه ها توسط عموم لک زبانان به کارنمی رود و به منطقه یاحتی روستایی مثل چهر تعلق دارد! معلقات سبع در ادبیات عرب حداقل چنین کاربردی دارند. آری موسیقی نامأنوس جاز بیگانه ، مور وگورانی و هوره راکنارزده ،  درست است که باید به پیشینه ی خوداندیشید وآن را نگهداشت اما آیا همه ی آن گذشته یا بخشی ازآن را؟

مقاله قوم لک در گذر زمان

نوشته حسن علی مهدوی/ برگرفته از هفته نامه سیمره

اشاره سیمره: "حسن‌علی مهدوی چشمه‌گچی" در سال ۱۳۴۸ در منطقه‌ی جلالوند کرمانشاه به دنیا آمد. وی فارغ‌التحصیل رشته‌ی کارشناسی علوم اجتماعی است. از سوابق کاری ایشان می‌توان به کار در روزنامه‌ی اطلاعات و عضویت در هیئت تحریریه‌ی نشریات محلی استان کرمانشاه نام برد. او سال‌های متمادی در سازمان‌های فرهنگی هم‌چون صدا و سیما، ارشاد اسلامی و خبرگزاری جمهوری اسلامی انجام وظیفه کرده‌است. وی از مؤسسین گروه اصلاح‌طلبان کُرد نیز می‌باشد و مدیریت هفته‌نامه‌ی غرب را به عهده دارد. این متن خلاصه شده سخنرانی نام‌برده در کنفرانس فرهنگی بررسی گویش کلهری در شهر اربیل عراق (اسفند ۸۴) هم‌چنین مصاحبه با شبکه‌ی ماهواره‌ای کردستان تی‌وی می‌باشد. قوم لک یکی از قدیمی‌ترین اقوام ساکن در منطقه‌ی غرب ایران بوده که ...

114 واژه مشترک بین زبانهای لکی و اوستایی

به تازگی ١١۴ واژه مشترک بین زبان لکی و زبان اوستایی توسط آقای میلاد رحیمی گرداوری گردیده است. تمامی این واژگان به صورت یک فابل PDF قابل دانلود و مشاهده است. برای دانلود این فایل بر روی لینک دانلود کلیک راست و گزینه save target as رابفشارید. (دانلود)

دانلود کتاب لکی "مویه های سرزمین من: گزیده مویه های لکی" نوشته مسعود یوسفی

برای دانلود فرمت PDF کتاب لکی "مویه های سرزمین من" نوشته "مسعود یوسفی" اینجا را کلیک نمایید.

توضیح بر اینکه متن این کتاب توسط یکی از بازدیدکنندگان (آقای رشنو) تایپ و به فرمت PDF تبدیل و سپس به این تارنما ارسال شده است.

چکیده کتاب: قوم لک یکی از اقوام غرب ایران عمدتا در استان لرستان کرمانشاه و ایلام ساکن هستند. زبان لکی از نظر ساختاری با زمان اورامی که یکی از زبان های زیرمجموعه زبان کردی است اشتراکات و پیوستگی های فراوان دارد و بسیاری از شاعران و ادیبان لک زبان غالبا از گویش اورامی که زیبا و خوش اهنگ است برای سرودن شعر و ترانه استفاده کرده اند. این گویش و رویکرد از زمان های بسیار دور نیز وجود داشته به طوری که از این رهگذر نوعی اواز و ترانه قدیمی به نام هوره پدید امده است. هوره نوعی اواز است که بدون همراهی ساز و تنها با گرداندن صدا در گلو و در دستگاه ماهور اجرا می شود و طی ان ابیات و اشعاری که به این منظور سروده یا انتخاب شده اند خوانده می شود. این نوع ترانه و اواز در ابتدا در ستایش پروردگار و اهورامزدا اجرا می شد اما بعدها به موضوعاتی از قبیل عشق حماسه طبیعت سرخوشی اندوه و مویه نیز اختصاص یافت. مویه یکی از وجوه چندگانه هوره است که در هنگام سوگواری ماتم عزا و در غم از دست دادن عزیزان سر داده می شود. نوع معیشت و نحوه زندگانی قوم لک که همه جا با سختی و مقابله با دشواری های گوناگون پیرامون همراه بود وابستگی شدید و تنگاتنگ افراد ایل و طایفه نسبت به یک دیگر را باعث می گردید بنابراین از دست دادن عزیزان سخت و طاقت فرسا و ناگوار می نمود. در این هنگام ان ها به شیوه مرسوم و با استفاده از سروده ها و ابیاتی چند مویه سرمی دادند و اندوه و بی تابی خود را ابراز می داشتند. از ان جایی که این وابستگی و هم گرایی قوم لک هنوز هم وجود دارد مویه کردن در مراسم عزا هم چنان در میان ان ها رایج است. در کتاب حاضر تعدادی از بهترین مویه های لکی با راهنمایی متخصصان امر از جمله شاعر سرشناس لک حجت الله مهدوی به همراه اوانگاری ان ها گرداوری شرح و توضیح داده شده است. موضوع این مویه ها عبارت اند از: حماسه وصف سوگ و اندوه.

سایر مطالب مرتبط:

١- توضیح بیشتر پیرامون مویه های سرزمین من

٢- مشخصات کامل کتاب لکی بالا

زنده یاد اسماعیل ططری چهره سیاسی قوم لک و لکستان، کتابی تحت عنوان «گلزار بهشت » دارد که جدا از مقدمه و چند شعر کوتاه احساسی ، بار حماسی بر دوش می کشد . این اثر که بیش از هر چیز دیگر بر محور « لک» می گردد ،‌به شرح جنگهای کریم خان زند از پادشاهان لک ایران  می پردازد .
سراینده به شدت شیفته و هواخواه این شخصیت تاریخی بود چرا که کریم خان زند نیز لک بود. این چهره سیاسی قوم لک، حتی در بعضی از تریبوها با نهایت شور وعشق از کریم خان سخن ها می گفت.

نوشتار زیر به روشنی نشان می دهد که زبان لکی کاملا متفاوت با لری بوده و شباهت های فراوانی با برخی زیانهای کردی از جمله کلهری، زازایی، سورانی، کرمانجی و ... دارد.

در سال های اخیر عده ای که اصولا زبان شناس نبوده اند همچون حمید ایزدپناه (محقق لرستانی)، لکی را لری نامیده اند. هر چند که آقای ایزدپناه در مقدمه چاپ جدید کتاب ""فرهنگ لکی""، نظر قبلیش را پس گرفته او زبان لکی را متفاوت با لهجه لری دانسته است به هر حال در زیر دلایلی مبنی بر عدم اعتبار نظر پیشین وی آورده شده است. استاد ایزدپناه که خدمات ارزنده ای به فرهنگ مردمان لکستان داشته است در چاپ جدید کتابش به درستی فهمیده است که لکى زبانى است از شاخه شمال غربى در حالی که لرى از گویش هاى جنوب غربى است.

کتاب "افسانه های لکی" اثر کیومرث امیری کله جویی (لک امیر) مجموعه ای است از یازده افسانه ناب لکی که عبارتند از:

1. برادرها

2. پسری که آهو شد

3. مرد یا زن

4. کچل پشکل فروش

و ... که در میان مردمان قوم لک رایج و متداول است

برای خواندن سایر مشخصات این کتاب به ادامه این مطلب نگاهی بیندازید.

معرفی کتاب: شرح دیوان ملاپریشان لک

نویسندگان: اسفندیار غضنفری امرایی و اسعد غضنفری

قیمت پشت جلد: 4000 تومان

مشخصات کتاب:

سالنامه لکی12 ماه 30روزه و 5 روز اضافی به دنبال ماه دوازده هم دارد که آن را "پنج شوه پنجه" می نامند .

این گاهنامه با تلاش و تحقیق از تیره های مختلف لک زبان استان های لر ستان، کرمانشاه وایلام و سایتهای  اینترنتی همچون سایت لکستان www.lakistan.com   و همچنین وبگاه مردمان قوم لک www.lakistan.persianblog.ir توسط موسسه رایانه ای پارسیان فر نوراباد لرستان گرد اوری شده است.

 این داشته ها در حال فراموشی است و من خود را لک زبان می نامم .

  5 روز اول فرودین را لکها  پنج شوه پنجه  می نامیم

کتاب لکی گولریزان منتشر شد

مجموعه اشعار لکی  "حجت‌الله مهدوی"  شاعری برآمده از پرافتخارترین حوزه شعر و ادب در غرب کشور یعنی حوزه ی کولیوند تحت عنوان "گلریزان" به همت انتشارات شاپورخواست خرم‌آباد منتشر شد.

این رخداد فرخنده را به همه ی دوستداران فرهنگ وهنر در ناحیه لکستان و همه ی ساکنان  استان های لرستان وکرمانشاه وایلام وهمه ی انهائی که دل در گرو شکوفائی  زبان لکی دارند تبریک می گویم

عزیزی کدخدایی

ترجمه نهج البلاغه به زبان لکی

علی اتیوند جوان لک زبان لکستانی کوهدشت موفق به ترجمه نهج البلاغه به زبان لکی شده است.

 با آروزی پیروزی برای این لک زبان هنرمند و خلاق

 دانلود کتاب دستور زبان لکی

 برای دانلود نسخه pdf کتاب دستور زبان لکی نوشته امین دادستان بر روی لینک زیر کلیک  راست و گزینه save target as را انتخاب کنید. تا فایل کتاب در رایانه شما ذخیره شود.

کلیک کنید

  مجموعه سروده های لکی و  لری استاد ایرج رحمانپور منتشر شد

مجموعه کامل اشعار لکی و لری استاد ایرج رحمان پور در کتابی با عنوان «تو را می نویسم، سرزمینم منتشر شد.

استاد ایرج رحمانپور ادیب، شاعر، موسیقی دان و خواننده صاحب سبک کوهدشتی پیش از این با نوای دلنشین کاستهایش میهمان خانه های علاقمندان شعر و ادبیات لرستان بوده است، و این نخستین بار است که مجموعه کاملی از اشعار وی به چاپ می رسد و به صورت کتاب منتشر می شود.

نشریه سیمره در باره انتشار این کتاب می نویسد: «کتاب تورا می نویسم سرزمین من شامل ترانه های بومی و سروده های ایرج رحمان پور توسط «سهراب آزادی» گردآوری و به فارسی ترجمه شده است. این کتاب با شمارگان سه هزار نسخه در 237 صفحه و به قیمت 3500 تومان توسط انتشارات سیفا روانه ی بازار شده است.»

برای دانلود دوبیتی های زیبای فارسی و لکی "باباطاهر عریان" به لینک ادامه مطلب مراجعه نمایید.
وجود سیل عظیم واژگان لکی در دوبیتی های فارسی و لکی "باباطاهر عریان" بی شک از زیبایی های این اشعار است.

برای نمونه بر برخی از واژگان لکی در دوبیتی های "باباطاهر عریان " اشاره میکنیم:

سوته دل: به معنای دل سوخته

بکه: فعل امر لکی است: بکن

نذونی: در لکی به معنای نمی دانی است

و هزاران واژه دیگر لکی که با خواندن اشعار این عارف و شاعر بزرگ به لکی بودن آن ها پی خواهید برد.

کتاب "شاهنامه لکی"  به کوشش آقای "حمید ایزدپناه" گردآوری و تحصیح و ترجمه شده است که نقد هایی را نیز در پی داشته است.

برای شما نسخه ی pdf این نقد را (کلیک کنید) برای دانلود در وبگاه قرار داده ایم.

برای دانلود و مشاهده ی نقدی بر شاهنامه لکی نوشته دکتر جلال خالقی مطلق بر روی این لینک کلیک کنید. 

خود آموز الفبای زبان لکی

نگارنده: فرزاد  عزیزی کدخدایی

گویش یا زبان لکی  هم گروه گویش های  فیلی ، کرماشانی ،کلهری ، گروسی ،و خانقینی است که درناحیه ی لکستان  شامل غرب لرستان یعنی کوهدشت ، نورآباد،الشتر و چغلوندی(بیران شهر) ، هرسین ، دره شهر ،آبدانان ،صحنه، کنگاور و بخشهای از خرم آباد،نهاوند،بروجرد،ایلام ،کرمانشاه و همدان با آن صحبت می شود .

در این حوزه شاعران بزرگی از قرن ها پیش تا کنون شعر هایی را سروده اند که از آن جمله می توان به ملاپریشان سلسله ای (الشتری) (ق 8) ،ملا منوچهر ، ملاحق علی ، غضنفری،ترکه میر آزادبخت ، حسنوند و  ..... اشاره کرد.  همچنین بیشتر شعر های مذهبی یارسانی ها (اهل حق) نیز به این زبان می باشد.

پهلویانه (فهلویات) که  شعرهایی با شاعر نامشخص می باشند نیز بین مردم این منطقه رایج است که سینه به سینه نقل شده اند  و در مراسم شادی و عزا خوانده می شوند(1)

متاسفانه این گویش  فاقد گونه ی نگارش روشنی می باشد و هر نویسنده ای بنا بر سلیقه ی خود دست به کشف حروفی برای خود نموده است .

 در این مقاله سعی شده با الهام از شیوه ی نگارش کردی  حروف الفبایی برای این گویش تهیه گردد که امید است مورد توجه محققان عزیز قرار بگیرد لازم به ذکر است که این حروف زبان لری و بختیاری را نیز می تواند در بر بگیرد  .اصل اساسی در این شیوه ی نگارش " برابری و یکسانی تلفظ و نوشتن کلمه" می باشد . این حروف به صورت زیر می باشند:

آا ،ب،پ ،ت ، ج ، چ ، ح ، خ ، د ، ر ، ڕ، ز، ژ، س ، ش ، ع ، غ ، ف ، ق ، ک ، گ ، و ، وو ، ۆ ، ل ، ڵ  ، م ، ن ، ه ،هه ،ی،ێ ،ڤ

که در زیر آوا نوشت آنها همراه با مثال هایی  آورده شده است.  با توجه به جدول بالا می توان نوشت:

1-      در الفبای لکی 8 حرف جدید اضافه شده است که عبارتند از :( ه ، و ،وو ، ۆ ، ێ، ڕ ، ڵ ، ڤ )

2-      در الفبای لکی شش حرف حذف شده است که عبارتند از : (ط ، ث ، ص ، ذ ، ظ ، ض)توجه : به نظر شما  این کلمات چه معنی ایی می دهند ؟  درد ، برد ، لر،کشت ،کرحروف اضافه شده : * درالفبای لکی فتحه ( --َ - ) به صورت  "(ـه ، ه)" نوشته می شود مانند:           له ک (لک) ،  به رد (سنگ) ، خه م (غم) ، فه رزاد (فرزاد)، ڵه‌ ڕ (لاغر)،سه ر(سر) ، ده رد(درد) * درالفبای لکی بجای ضمه ( -- ُ-  ) از "  واو  " بزرگ استفاده می شود مانند:           لور(لر) ، کوشت (کشت) ، گومان (گمان) ، گوراز (گراز) ،مونگ (ماه) ، سور(لغزنده)،دوڕد (کار بد)* در الفبای لکی برای کسره نمادی در نظر گرفته نشده است بنابراین هر کلمه ی بدون نماد ، کسره     می تواند باشدمانند:کڕ (نشانه) ، ڵڕ(گیجی)، کشت (کشت و کار) ، برد(بردن)، هاتن(آمدن) ، بن (ته)* در الفبای لکی بجای (او) از"   وو  " استفاده می شود مانند:        دروو (دروغ) ، دوو (دوغ) ، نوو (نو) * در الفبای لکی  حرف ویژه ای وجود دارد که معادل آن در فرانسوی و آلمانی نیز پیدا می شود U,O  که در لکی به صورت   "  و  "   با دو نقطه روی آن نوشته می شود مانند:      رؤین (روغن ) ، شؤی (شوهر) ، خؤیه (خواهر)* در الفبای لکی دو < ی> وجود دارد یکی مانند فارسی می باشد و دیگری  یای کم صدا ست که معادل دو کسره است و به صورت "   ێ  " معمولی است اما یک 7 کوچولو بالای آن است  یُِِ ، یِّا  مانند:         شێر(شیر درنده) ، اێسه (حالا) ، لێو (لب)، * در الفبای لکی دو < ر> وجود دارد که یکی معادل فارسی می باشد ودر دیگری  زبان آن را مشدد و با لرزش تلفظ می کند که به صورت"      ڕ    " معمولی با یک 7 کوچلو در زیرش نوشته می شود مانند:         پڕ (پر) ، چڕین (آوازخواندن) ، کوڕ (پسر ) ، اڕا (برای) ، هه ڕه (اره)* درالفبای لکی  دو نوع ل وجود دارد که نوع اول مانند فارسی می باشد مانند  مه ل( پرنده) ، مل (گردن)، که ل (شکاف)  اما در نوع دوم زبان سنگین و غلطان تلفظ می شود و به صورت"     ڵ     " معمولی با یک 7 کوچک در بالایش نوشته می شود مانند:  کوڵ (کوتاه) ، گوڵ (گل) ، دڵ (دل) ، که ڵ (گوزن)  * در لکی حرفی بین < ف > و < و > وجود دارد که مانند V لاتین تلفظ می شود و در لکی به صورت ق سه نقطه    "   ڤ  "  نوشته می شود ، صدای این حرف شبیه صدای وزیدن باد است مانند:      هه ڤده (هفده) ، گه ڤوه (گبه ، فرش)، گڤه ( صدای وزش باد) ، گڤن ( موی مجعد ،نوعی گیاه) پرسش:چه دلیلی برای حروف اضافه شده وجود دارد؟   چنانچه به خط های  باستانی مانند خط میخی ، اوستایی ، یونانی  ، هندی و چینی و خط های جدید لاتین و . . .  نگاهی بیاندازیم در هیچ کدام از این حروف فتحه و ضمه و کسره جز حروف فرعی نمی باشند بلکه مانند سایر حروف و در کنار آنها هستند اما در خط عربی به علت تنوع تلفظ وزیاد شدن حروف مجبور شده اند که که آنها را به صورت فرعی بنویسند که اکنون  در عمل نوشته نمی شوند در فارسی به علت افزایش 4 حرف اوضاع   بدتر شده است  بطوریکه حروف 32 تاگردیده  اما هنوز   مشکل نوشتاری وجود دارد و ماها بیشتر کلمه ها را در ذهنمان حفظ کرده ایم و اگر کلمه ای را قبلا ندیده باشیم ممکن است در نخستین بار نوشتش دچار مشکل شویم ، در مورد سایر حروف نیز بایدگفت این از قوت های گویش لکی می باشد که دارای تلفظ های بیشتر ی نسبت به فارسی می باشد مانند شێر و شیر ، هر چند در زبان فارسی باستانی این تنوع تلفظ وجود داشته است.   پرسشچه دلیلی برای حروف حذف شده وجود دارد؟گفتیم در این شیوه ی نگارش  اصل برتلفظ می باشد بنابراین حروف ( ط ، ص ،ث ، ض، ذ ،ظ ) در تلفظ لکی و حتی فارسی هیچ تفاوتی با حرف های ( ت ، س  ، ز ) ندارند  در صورتی که در زبان عربی این گونه نمی باشد و تفاوت تلفظ مثلا بین ث و س و ص  بسیار مشهود است  ، همین امر باعث گردیده که قران خواندن فارسی زبان ها( در سطح اماتوری) با اشتباه همراه باشد و قران را با تلفظ صحیح آن نخوانند بلکه با همان تلفظ فارسی آن را بخوانند در صورتی که در زبان عربی با تغییر تلفظ معنی هم تغییر می یابد.   تغییراتی در سالهای اخیر در مورد کلمات  طهران = تهران ، طهمورث = تهمورس ، اطاق = اتاق و . .   در زبان فارسی صورت گرفته است خود معید این ادعاست ، استفاده از این کلمات جز سخت تر کردن نوشتار واملا هیچ کاربرد دیگری ندارد برای مثال در خط فارسی کنونی واژه ی استیضاح را به 96 شکل می توان نوشت و خواند  زیرا در برابرواج  S سه حرف(ث،س،ص) ودربرابر Tدوحرف (ت ،ط) و در برابرZ  جهار حرف (ض،ظ،ذ ،ز)    وجود دارد و ح وإ،ع وهـ نیز مانند هم هستند، بنابراین  (2*3*2*4*2=96)به عبارتی ما شیوه ی نوشتار بیشتر این کلمات را به ذهنمان سپرده ایم  که این خود به عنوان مشکلی برای گسترش زبان فارسی در آمده است  زیرا فاقد قانون و قرارداد خاصی است  صحت این گفته را می توانید ازفارسی اموزان خارجی پرس و جو نمایید.

به چند نمونه ی دیگر توجه نمایید:تناب ( طناب ) ، سه تل (سطل) ، سانیه (ثانیه) ، سروه ت (ثروت) ، سابوون (صابون)حالا مپرسم معنی این کلمه لکی که به خط فارسی نوشته شده یعنی چه ؟پل ؟برای فهم درست معنی این کلمه باید حتما به جمله نگاه کرد  اما اگر به خط لکی آن را بنویسیم داریم:په ڵ (شاخه درخت)پڵ ( غلتیدن)پول ( پل راه)په ل ( دامنه کوه )بنابرین به راحتی خواننده با نوشته ارتباط برقرار می کند و احتیاجی به جمله نیست ، شاید پرسیده شود از فتحه و ضمه استفاده می کنیم مثلا پُل  اما چنانچه در بالا آورده شد چون فتحه و کسره جزء حروف فرعی می باشند در عمل نوشته نمی شوند و اگر هم نوشته شوند شاید حمل بر نوسواد بودن فرد باشد بنابراین با یک تغییر کوچک اما اساسی خواندن راحت تر و سواد آموزی راحت تر گردیده است.  

منابع:

  1)- فهلویات ( پهلویات )           عسکری عالم ، 1383