نشریه اینترنتی لکستان به نقل از خبرگزاری لک پرس: گرامیداشت
نام و یاد بزرگان و مشاهیری که افتخارات فرهنگی ایران و قوم لک به شمار می آیند از جمله وظایف لک زبانان در عصر کنونی است. تحقیق در نحوه زندگی این بزرگان میتواند زوایای ناشناخته و پنهان بسیاری را روشن کند. از جمله این بزرگان و مشاهیر لک میتوان به باباطاهر عریان، کریم خان زند، یارمحمدخان کرمانشاهی و .... اشاره کرد که در این مقاله به معرفی آنها پرداخته میشود.
یونس رشنو: باباطاهر را میتوان برونداد و نمود ادبیات کلاسیک
لکی در سطح ملی (ایران) دانست. البته اگر نگوییم همه، اکثر شاعران شناخته شده ی لک ، به سبب قدرت کلام و چیره گی در شعر و والایی مفهوم، این توانایی بالقوه برای شناخته شدن در سطح ملی و بین المللی را دارند اما امان از ناآگاهی و غفلت ما.
استاد رضا حسنوند (خبرگزاری لک پرس): آنچه در 
پی می آید از سری مقالاتی است که در آن به دنبال لغات موجود در زبان فارسی هستیم که امروزه استعمال ندارند و برای فارسی زبانان غریبه می نمایند و هنوز در زبان لکی زنده و پر کاربردند و شارحان و علمای ما از آنها بی خبرند و در سه گستره دگرگونی آوایی و کاهش واجی و تک واژه های غریب تحقیق شده است.
دکتر محمود کویر: از باباطاهر عریان نیز هیچ نمیدانیم. از زندگی
و روزگار یکی از شاعران برجسته و پاسداران زبان و فرهنگ ایران و از آن عارف پاکباز مردم دوست هیچ نمیدانیم. جز آن که شعرهای بسیاری را از هرجا گرد آورده و در دیوانش نوشتهایم و یا زبانش را آنقدر دگرگون کردهایم که از زبان لکی او هیچ بر جا نمانده است. شده است پارسی امروز. اگر وزن هجایی داشته است، آن را نیز از قد و قوارهاش زده یا بر آن افزودهایم تا بشود شکل شعر فارسی رسمی. آیا این از دلبستگی ما به اوست یا....
اسماعیل ططری ( زاده ی ۱۳۳۳ در روستای مله سرخ، وفات
کرمانشاه - ۸ مرداد ۱۳۸۹ در تهران) سیاستمدار ایرانی، نمایندهٔ کرمانشاه در دورههای چهارم و ششم مجلس شورای اسلامی، عضو مجمع نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی و عضو مؤسس حزب اعتماد ملی بود.
به گزارش نشریه اینترنتی لکستان و به نقل از پایگاه
خبری فانوس آنلاین، پایگاه BBC در یکی از مطالب خود به تحلیل شخصیت و ویژگی های اسماعیل ططری نماینده شجاع و لک چندین دوره مجلس شورای اسلامی کرمانشاه پرداخته است. در این مطلب BBC به تحلیل برخی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی بعد از انقلاب اسلامی با عنوان " ۲۴ نماینده متفاوت در مجالس بعد از انقلاب" پرداخته است.
کریم فرزند رحیم بگ نوه ی طالب و نبیره ی مرشد از خاندان
ادب خیز کولیوند و از بستگان ملا منوچهر دیگر چهره ی لکستان بوده است. وی اشعار بسیار زیبای به زبان شیرین لکی با مضامین عاشقانه سروده است.
لک الشتری و پسر رضاقلی برادرزاده مُلا محمدتقی است. وی شاعری ادیب و توانا بود، که خط شکسته نستعلیق را در نهایت شیوائی مینوشت و کلیه اسناد ملکی منطقه کولیوند و حتی الشتر (سالهای1270تا 1324 خورشیدی) در هنگام خرید و فروش به خط و ربط او میباشد.
ایشان پسر مهدیخان کولیوند که بعد از فوت پدر در اواخر قاجار زعامت طایفه کولیوند و
اسماعیل نورمحمدی ادیبی وارسته، شاعری توانا و
نویسندهای برجسته که قلمش از لطافت خاصی برخودار بود. اگر زمینه تحصیلات دانشگاهی برایش فراهم میشد به قطع و یقین یکی از استوانههای ادبیات معاصر به حساب میآمد ولی متاسفانه به دلیل ناملایمات روزگار رژیم ستمشاهی و تبعید از کوی و برزن پدری به دیگر نقاط کشور و کربلا و نجف فرصت تحصیلات آکادمیک را از وی گرفت.
برای سالیان سال بدلیل فقدان دسترسی به هر گونه مدرک تاریخی که از آن بتوان نژاد و اصالت باباطاهر عریان را برداشت کرد دوبیتی های این عارف بزرگ تنها منبع مستند جهت انجام مطالعات مربوطه بود. به تازگی مدارک مکتوب تاریخی از لابه لای اوراق بزرگان فرقه اهل حق در منطقه لکستان غرب کشور بدست آمده که بیانگر اینست که علی رغم اینکه آرامگاه و محل وفات باباطاهر عریان در همدان میباشد ولی زادگاه وی در مرکز منطقه لکستان یعنی نورآباد دلفان و در دامنه های کوه گرین میباشد.
خاندان زند از لک های لرستان قدیم می باشد، خاستگاه اولیه اش
در لرستان بزرگ سابق و در منطقه ملایر از استان امروزین همدان می باشد. بعد از به سلطنت رسیدن کریم خان زند، افراد زیادی از طایفه زند با او به پایتخت (شیراز) رفتند. هجوم قاجاریه و نیز خیانتهائی که به حکومت زند شد، باعث سرنگونی این حکومت گردید.
به نقل از سیمره کیومرث امیری متخلص به لک امیر نویسنده 
و شاعر سرگشته و صاحب نام که اشعارش به زبان لکی ورد زبان خاص عام است، این روزها سرگشته و تشنهتر از همیشه آب آشامیدنی در خانه ندارد! باخبر شدیم صبح روز چهارشنبه ۱۲ بهمن همزمان با آغاز جشنهای انقلاب اسلامی ماموران سازمان آب و فاضلاب ناحیه ۱ کرمانشاه با حضور در ...
خبرگزاری مهر: یک نویسنده کرمانشاهی گفت: 
کتاب "افسانه های لکی" از محتوا و ساختاری منحصر به فرد در میان ادبیات ایران زمین برخوردار است. به بهانه توزیع کتاب افسانه های لکی نوشته کیومرث امیری کله جوبی در سطح مدارس راهنمایی تهران که اخیرا از سوی انتشارات سوره مهر و طی یک برنامه گسترده انجام پذیرفت گفتگویی را با کیومرث امیری کله جوبی نویسنده این کتاب که اهل و ساکن کرمانشاه است انجام داده ایم.
مور (Moor) یکی از دسته های ادبیات منظوم لکی و موسیقی لک ها است. به کسی که مور میخواند مورخوان (در لکی به آن مورچر Moorcherr) میگویند. (برای خواندن مقاله ای کامل در مورد موسیقی لکی و مور اینجا را بفشارید) از مورچران معروف در لکستان خانمراد قنبری، ایشالله و اسفندیار هستند.
سوگواره منطقه ای هور و مور 29 دیماه در الشتر لکستان برگزار شد. 
در این سوگواره منطقه ای هنرمندانی از مناطق مختلف لک نشین از قبیل کوهدشت، الشتر (سلسله)، نورآباد دلفان، ایلام و ... به سُراییدن نواهایی لکی هور و مور پرداختند. گزارش تصویری سوگواره در ادامه نوشتار...
بشیر خالوندی تبار: اولین همایش شعر لکی در سه شنبه 28 تیرماه
1390 در کرمانشاه برگزار گردید. در این همایش برنامه های متنوعی از قبیل شعرخوانی لکی، اجرای موسیقی لکی، مورخوانی لکی، پخش نماهنگ لکی، سخنرانی و... صورت پذیرفت که در ادامه کلیپ های تصویری این برنامه ها برای مشاهده و دانلود قرار گرفته است.
اولین همایش شعر لکی در سه شنبه 28 تیرماه 1390 در کرمانشاه
برگزار گردید. در بخش پایانی این همایش شاهد سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین شیخ مجتبی رستگاری از حامیان اصلی برگزاری این همایش بودیم.
توسط هنرمند و ادیب لک کرمانشاهی جناب آقای استاد کیومرث امیری
کله جوبی که فرنامش (لقبش) لک امیر است، نماهنگی زیبا به زبان لکی با نام "تاریخ قوم لک و شکل گیری تمدن اولیه انسان در حاشیه رودخانه سیمره در غرب کشور" تهیه و در اولین همایش شعر لکی که سه شنبه 28 تیر 1390 در تالار الغدیر کرمانشاه برگزار شد ارایه گردید. برای دانلود این نماهنگ و نیز مشاهده متن نوشتاری فارسی که برگردان گفتارهای لکی لک امیر در این نماهنگ است به ادامه نوشتار بازگردید.
به گزارش وبلاگ سلسله (الشتر) درویش رضا منظمی ازخاندان منظمی (حاکمان سابق سلسله) در منطقه ی الشتر لکستان دیده به جهان گشود. در کودکی مجذوب موسیقی شده و در هشت سالگی سرگرم نواختن نوعی ساز بادی محلی که نوعی نی چوپانی است می شود. در سال 1340 برای فراگیری جدی موسیقی عازم تهران می شود و به مدت پنج سال از محضر استاد بزرگ کمانچه جاوید نام حسین خان یاحقی استفاده می کند.
باباطاهر از دراویش اهل حق در منطقه دلفان لکستان بوده که .jpg)
در روستای زنگیوند نورآباد دلفان زیسته و پسری بنام محمود داشته است. طاهر در آن قریه مکتبخانه ای داشته و به تدریس مشغول بوده است. منطقه ییلاقی طاهر، روستای نامبرده که در دامنه گرین میباشد و منطقه قشلاقی آن بزرگ در خرم آباد بود و در خرم آباد خانقاهی داشته است که در محل تجمع مریدان این عارف بوده است. باباطاهر عریان در نورآباد دلفان متولد، در همدان زیسته و در خرم آباد رحلت مینماید.
توحید ملک زاده:
پیکر مهندس تیمور لکستانی، «پدر برق ایران» و از بنیانگذاران
دانشگاه صنعتی شریف که روز دوشنبه دوم آبان ماه جاری بر اثر سکته مغزی درگذشت، صبح پنجشنبه 5 آبان ماه تشییع شد. تبار مهندس لکستانی از بازماندگان سلسله پادشاهی زندیه بوده که پس از برکناری زندیان از قدرت توسط قاجاریان به سلماس تبعید شدند.
شوربختانه در خبری ناگوار آگاه شدیم که تیمور لکستانی از بنیانگذاران
دانشگاه صنعتی شریف درگذشت. تبار مهندس لکستانی از بازماندگان سلسله پادشاهی زندیه بوده که پس از برکناری زندیان از قدرت توسط قاجاریان به سلماس تبعید شدند. به گزارش انجمن فارغ التحصیلان (دانش آموختگان) دانشگاه صنعتی شریف، مراسم تشییع پیکر این بزرگمرد ساعت 9:30 صبح روز پنجشنبه پنجم آبان از مقابل دانشکده فنی دانشگاه تهران به طرف بهشت زهرا قطعه ...
رضا یوسف وند رئیس دانشگاه پیام نور استان کهگیلویه و بویراحمد 
و زاده شهرستان لک نشین الشتر تا کنون تالیفات مختلفی را درباره فرهنگ و زبان لکی به چاپ رسانده است. از این میان تالیفات میتوان به موارد زیر اشاره کرد...
به گزارش وب سایت دانشگاه صنعتی شریف مهندس تیمور لکستانی از بنیانگذاران دانشگاه صنعتی شریف در بیمارستان ایران مهر بستری شده است. در اطلاعیه این دانشگاه آمده است که "به اطلاع همگی همکاران عزیز میرساند که آقای تیمور لکستانی از بنیان گذاران پر همت و درستکار دانشگاه و معاون امور عمومی دانشگاه در زمان تاسیس و توسعهی اولیهی آن، در بیمارستان ایرانمهر بستری شدهاند. تبار مهندس لکستانی از بازماندگان سلسله پادشاهی زندیه بوده که پس از برکناری زندیان از قدرت توسط قاجاریان به سلماس تبعید شدند. ایشان در سال 1294 در ...
به گزارش تاویر در سرزمین لکستان
و در دره ای بین کوه مهراب و دامنه های سرکشتی مقبره ای تاریخی و مذهبی بنام "بابا بزرگ" (مردم قوم لک به آن بابزرگ گویند) قرار دارد . گنبد آجری و تزئینات داخلی آن ویژگیهای معماری قرن ۷ هجری و قاجاری را دارد . در لرستان و لکستان لفظ بابا به پیران و مرشدان اهل حق گفته می شود (همچون باباطاهر عریان لک، بابا حبیب لک و ...). این مقبره ساده قابل مقایسه با بناهای دوره صفویه می باشد. امام زاده ابراهیم نزد اهالی لک نورآباد و کوهدشت دارای احترام و قداست خاصی است .
علیمردان خان بیرانوند پدر مرتضی خان بیرانوند
و پدربزرگ دکتر هوشنگ اعظمی است. این بزرگمرد لک فرمانده بزرگ لرستان در زمان رضاخان بود که توانست لرستان را به مدت ۳ سال از حکومت مرکزی جدا و مستقلا اداره نماید. این حاکم لک در پیغامی به رضاشاه مینویسد که "اینجا لرستان (لکستان) است. در تنگه زاهد شیر اگر عقابی بخواهد بر فراز آسمان پرواز کند، باید پرهایش را باج دهد".
بختیار منصوری: 
خالو قربان از بزرگمردان قوم لک و اهالی هرسین درۀ گاماسب در ۱۲۹۳ قمری در نزدیکی بیستون کرمانشاه زاده شد. درباره پیشینۀ او اطلاع چندانی در دست نیست، لیکن این سردار لک سالهای زیادی را در خانه مخبرالدوله و دیگر شخصیتهای سیاسی در تهران به فراشی مشغول بود و آنگاه در قزوین و گیلان به شغل جمع آوری کتیرا اشتغال داشت...
دکتر ملک زاده در کتاب تاریخ انقلاب
مشروطیت ایران می نویسد: "از جمله کسانی که حقاً نامش باید در تاریخ مشروطیت ایران جاویدان باقی بماند یار محمدخان دلاوری از قوم لک کرمانشاه است، این مرد غیرتمند و شجاع و مشروطه خواه که در انقلاب و کشمکش میان مشروطه خواهان و مستبدین کرمانشاه فداکاریها کرد و شجاعت بسیار از خود نشان داد."
شهرام شرفی: 
در لرستان افرادی فرازمانی و فرانسلی به آفرینش مدینهی فاضله فکر میکردند. آرمانشهری که نوعگرایی و برابری و برادری، ارکان روابط اجتماعی آن باشد. دکتر «هوشنگ اعظمی» نیز با تبلیغ عملی به انسانیتی بزرگ میاندیشید و در عمل و حرفه بدان عمل مینمود. داستان انسانساز ما از اینجا با عمل نوعگرایانهی پزشک بزرگِ ما شروع میشود.
درویش رضا منظمی در منطقه ی الشتر 
دیده به جهان گشود. در کودکی مجذوب موسیقی شده و در هشت سالگی سرگرم نواختن نوعی ساز بادی محلی که نوعی نی چوپانی است می شود.
بختیار منصوری: این شعر را تقدیم میکنم 
به سردار بزرگ ایران زمین و آفتاب درخشان لکستان که در بدترین لحظات زندگی، لحظه ای زندگی به ننگ نیامیخت. برای آخرین شمشیر زن ایران لطفعلی خان زند
"خان الماس لک" بسیاری از وقایع آینده از زمان شاه عباس کبیر تا انقلاب اسلامی و حتی بعد از آنرا نیز پیشگویی کردهاست.
شاعر شیرین زبان لکستان به زیبایی هر چه تمام واژه های لکی را در بحر های گوناگون عروضی به فارسی برگردانده است ملاحقعلی به حق یکی از بزرگترین شاعران لک زبان است.
یکی دیگر از اشعار ملاحقعلی سیاهپوش "یابوی فسقلی" است که به زبان فارسی سروده شده است. در یابوی فسقلی شاعر بزرگ لکستان ملاحقعلی نفس سرکش انسان را به یابویی نحیف و لاغر تشبیه کرده که وقتی مورد لطف و محبت الهی قرار گرفته و به سامان میرسد به یکباره غره میشود.
ملاحقعلی سیاه پوش فرزند ملا گرگعلی از طایفه سیاهپوش الشتر با تخلص فیلی به زبان لکی و فارسی شعر سروده است .تاریخ فوت این شاعر گرانقدر بین سالهای 1281 تا 1285 هجری ذکر گردیده است. وی داری دیوان شعر لکی و فارسی است. شاعری با بیانی سحر آمیز که بی شک اگر به خوبی شناخته شود حیرت ادیبان کشور را بر خواهد انگیخت . این در گرانبها ی ادب لکی در پس گمنامی قوم بزرگ لک مهجور مانده و از دسترس محققان کشور دور مانده است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا) شعبه لرستان، در این مقاله که توسط دو تن از پژوهشگران لک آقایان "علی اکبر مرادیان قبادی" و "علی عباس رضایی نورآبادی" اعضای هیئت علمی دانشگاه لرستان نوشته شده و به دبیرخانه همایش بررسی ادبیات بومی لرستان ارائه شده است، با روش توصیفی و تحلیل محتوا به بررسی تأثیر قرآنکریم در ضمن سه مبحث اقتباس لفظی آیات قرآنکریم، کلمات و اصطلاحات قرآنی پرداخته شده است.
نصب تندیس مشاهیر و بزرگان قوم لک همچون
کریم خان خان زند، لطفعلی خان زند، باباطاهر عریان، گنجعلی خان زند، ملا پریشان، ملاحقعلی، ترکه میر، لک امیر، دکتر طولابی و ... سبب آشنایی بیشتر نسل جوان لک با مشاهیر قومی خود و ارتقای هر چه بیشتر اعتماد بنفس قومی لک زبانان و مجالی برای رونمایی از زندگی بزرگان لک در جهت معرفی بزرگان ایرانی است...
ایرج رحمانپور: حنجره زخمی زاگرس
فرنیوز: ایرج رحمانپور متولد یکشنبه، ۱ فروردین ۱۳۳۵ شاعر ،ترانه سرا ،خواننده وپژوهش گر عرصه فرهنگ و ادبیات، قریب به ۴۰ سال است که در غرب ایران و سرزمین های زاگرس نشین، با تسلط بی همتایی که به ادبیات آن مناطق دارد به سرایش ترانه ها و کشف آواهای فراموش شده از دل اعصار، باز خوانی و باز سرایی سرودها، آیین های سور و سوگ ، حماسه ،کار و اسطوره های بومی پرداخته است....
منظومه لکی "کله باد" از ترکه میر آزادبخت عارف لکستانی
نامش ترکه آزادبخت و ملقب به ترکه میر بوده است . در سال 1326 ه.ق مصادف با 1284 ه.ش وفات نموده است. شاعری بسیار بزرگ و دارای روحی بلند و اندیشه ای سترگ بوده است. گفته اند که وی دارای نیروی طی طریق بوده است. شوربختانه این عارف و شاعر بزرگ در خیلی از محافل به اشتباه لر و گاها کرد نامیده شده است حال آنکه اشعارش به زبان لکی است. یکی از زیباترین و ماندگارترین سروده های لکی ترکه میر شاعر و عارف بزرگ لکستانی منظومه ی بلند کله باد است. کله باد 74 بیتی دربردارنده نام های خاص گل ها و پرندگان در زبان لکی است. کله باد در باور مردم لکستان بادی است مقدس که اواخر بهمن و اوایل اسفند از سمت قبله وزیدن می گیرد و زنده ساز درختان و روییدنی ها میشود.
امامقلی امامی تنبور نواز برجسته لک کوهدشتی
بهرام سلاحورزی: حتما این حسرت تا همیشه با من خواهد بود که ؛ چرا نتوانستم با او حرفی و گپی داشته باشم !. بییشتر از او بشنوم و بیشتر بنویسم . تا بماند برای روزگاری که او نیست . برای امروز . برا ی فردا. نه آنکه بخواهم خودم را توجیح کنم .اما ؛ بی شک شرایط سنی و به تبع ان ندانستن هائی که حالا متوجه میشوم . چقدر زیاد است وسعت ان . می تواند دلیل عمده ان کوتاهی باشد!
انتشار "کتابی برای بهتر زیستن" توسط نویسنده لک کرمانشاهی
"کتابی برای بهتر زیستن" نام اثری فاخر از جناب آقای "بختیار منصوری" نویسنده لک کرمانشاهی است. نویسنده این کتاب را به تمامی لک زبانان لکستان تقدیم کرده است. ایشان متولد سال 1357 و دارای مدرک کارشناسی دامپروری از دانشگاه کردستان است.
برای خواندن این اثر فاخر و نیز حمایت مالی از چنین تلاشهایی میتوانید برای خرید کتاب به سایت آدینه بوک (اینجا) یا انتشارات طاقبستان کرمانشاه یا انتشارات یاوریان اردبیل (اینجا) مراجعه کنید. همچنین برای قدردانی از ایشان میتوانید وبلاگ شخصی ایشان (اینجا) را ببینید. توضیحات کتاب در ادامه نوشتار...
فرخ شهبازی شاعر لک زبان
زمزمه ی عشق "دومین نمایشگاه انفرادی خوشنویسی صمد زال پور"
زمان: 14 تیرماه 1390 ساعت 9:30 صبح
مکان:نگارخانه ی اداره ی فرهنگ و ارشاد شهرستان کوهدشت
بازدید عمومی: 15 تیرماه 1390
دانلود آهنگ های لکی بردیا مهرآرا
برای دانلود این آهنگ ها بر روی هر کدام کلیک راست و آنرا در پنجره ای نو بگشایید.
توضیح: رامین کاکاوند از لک های شهرستان صحنه کرمانشاه است.
آلبوم «اهورایی» یادمانی برای سید صالح ماهی دشتی خواهد بود
استاد رامین کاکاوند آهنگساز و نوازنده ی برجسته ی تنبور و تار، ضبط جدیدترین آلبوم موسیقی خود با عنوان «اهورایی» را به پایان برد.
حسین زند ناصری: نواده کریم خان زند لک در بروجرد
نگارنده: عارف رومی (وبلاگ رومشکان کوهدشت)
گفتگو با استاد کیومرث امیری کله جویی (لک امیر)
منبع: هفته نامه آوای کرمانشاه، شماره 1084(سه شنبه 13 اردیبهشت 90)
کیومرث امیری کله جوبی را بیشتر با تخلصِ معروفش «لک امیر» می شناسند، شاعری شیرین کلام که آوازه ی دکلمه های زیبا و دلنشین «لکی» اش مدتی است دیار مادری اش (منطقه ی لکستان) را درنوردیده، و حال مخاطبانی به وسعت گستره ی فرهنگی ایران زمین پیدا کرده است.
اشعاری کاملا لکی از باباطاهر عریان
مێ دوریشێم لکم ئێجاز دیرم
مێ دووسێ چوی خوه شین ده م ساز دیرم
مێ مه شووقێ وه نام فاتمه لر
سنوبه ر قامه ت و پر ناز دیرم
مقاله قوم لک در گذر زمان
نوشته حسن علی مهدوی/ برگرفته از هفته نامه سیمره
اشاره سیمره: "حسنعلی مهدوی چشمهگچی" در سال ۱۳۴۸ در منطقهی جلالوند کرمانشاه به دنیا آمد. وی فارغالتحصیل رشتهی کارشناسی علوم اجتماعی است. از سوابق کاری ایشان میتوان به کار در روزنامهی اطلاعات و عضویت در هیئت تحریریهی نشریات محلی استان کرمانشاه نام برد. او سالهای متمادی در سازمانهای فرهنگی همچون صدا و سیما، ارشاد اسلامی و خبرگزاری جمهوری اسلامی انجام وظیفه کردهاست. وی از مؤسسین گروه اصلاحطلبان کُرد نیز میباشد و مدیریت هفتهنامهی غرب را به عهده دارد. این متن خلاصه شده سخنرانی نامبرده در کنفرانس فرهنگی بررسی گویش کلهری در شهر اربیل عراق (اسفند ۸۴) همچنین مصاحبه با شبکهی ماهوارهای کردستان تیوی میباشد. قوم لک یکی از قدیمیترین اقوام ساکن در منطقهی غرب ایران بوده که ...
میرحمزه لکستانی، عارف و بزرگ قوم لک
میرحمزه لکستانی از عارفان و بزرگان قوم لک واقع در جنوب استان کرمانشاهان بوده که در دوران پادشاهی شوم قاجاریه در این منطقه میزیسته است. از میرحمزه لکستانی رهنمودها و سخنان عرفانی بسیاری به صورت سینه به سینه و در قالب متون کهن و آیینی به جای مانده است. نسب میرحمزه لکستانی به سادات حسینی و از طایفه آلی قلندر رسیده و بنابراین سید است.
کریم خان زند لک وکیلی از دیار مردم قوم لک
مهرعلی گراوند (مشاهده مشخصات، مشاهده وبلاگ نویسنده)
کریمخان زَند (۱۱۹۳ – ۱۱۶۳ ه.ق) (حکمرانی: ۱۱۷۹ - ۱۱۹۳ ه.ق) که خود را وکیل الرعایا میخواند و نه پادشاه، یکی از سران بانفوذ ایل فیلی از قوم لک بود که به فرمانروایی ایران رسید و بنیانگذار پادشاهی زندیان شد. کریمخان توانست پس از فروپاشی حکومت نادرشاه افشار، تمام بخشهای مرکزی، شمالی، غربی و جنوبی ایران را تحت حکومت خود درآورد. همچنین برادر وی، صادق خان، نیز موفق شد در سال ۱۱۸۹ ه.ق. بصره را از امپراتوری عثمانی جدا کرده و به ایران پیوست نماید و از این طریق، نفوذ ایران را بر سراسر اروندرود، بحرین و جزایر جنوبی خلیج فارس مسلم گرداند
کریم خان زند لک بنیانگذار اقتصاد نوین در ایران
کریم خان زند جدای از تمام خصایل انسانی و ایران دوستی که داشت نبوغی در تمام مسائل مملکتی داشت که در پاره ای از آنها انسان بی اختیار مقام این دلاور را شایسته ی کرنش می بیند. یکی از این موارد مباحث اقتصادی است که کریم خان زند نگاهی کاملا بنیادی به آن داشت. کریم خان زند در مسائل صادرات و واردات نکته ای را در دستور کار کارگزاران قرار می دهد که امروز محور تمام تبادلات اقتصادی به حساب می آید. این نابغه ی کم نظیر در امر واردات دستور دادند که بجای خروج ارز از کشور کالای ایرانی در قبال کالا های وارداتی به خارج صادر شود و این نکته ظریف و بنیادی اولین بار بود که اقتصاد ایران را وزین نمود از این روی کریم خان زند را باید بنیانگذاز اقتصاد نوین در ایران دانست.
ساخت بزرگترین هفت سین جهان 
توسط هنرمند لکستانی
به گزارش ایسنا و وبلاگ کوهدشت بزرگترین سفره هفت سین جهان توسط استاد محمد حسین آزادبخت هنرمند مجسمه و ماکت ساز لک کوهدشتی در مجموعه تاریخی بیستون کرمانشاه به نمایش گذاشته شد.
از سایر آثار استاد محمدحسین آزادبخت میتوان به طراحی موزه مردم شناسی شهرستان کوهدشت اشاره کرد.
بدون شک تا کنون بارها نام "علی لک پوریان" را در ابتدا و پایان مجموعه های تلویزیونی ساخته شده توسط مهران مدیری دیده اید. 
علی لک پوریان که وی را در نقش های متعددی از جمله بازیگر، دستیلر صحنه، تهیه کننده و گوینده عروسکی دیده ایم ، فعالیت هنری خود را از سال ١٣٧٧ آغاز و از چهره های موفق قوم لک در صدا و سیمای ایران میباشد. برخی از آثاری که وی در آنها حضور داشته عبارتند از:
در سالهای اخیر مباحث و کشمکش های متعددی در محافل اینترنتی و آکادمیک درباره ریشه و تبار کریم خان زند ملقب به وکیل الرعایا پیش آمده است. ولادیمیر مینورسکی (١٩۴٣ میلادی) طایفه زند را یکی از طوایف قوم لک معرفی کرده است. همچنین زبان مردمان طایفه زند لکی است. اصالت طوایف زند بر میگردد به لکهای کوچ رو که در شهرستان الشتر (یکی از شهرستان های لک نشین استان لرستان)زندگی میکردهاند. لکهای الشتر از نسل حاکمان آل حسنویه که از کردهای شهرزور بوده و به این منطقه مهاجرت کردهاند میباشند.
جان پری در کتاب کریم خان زند ترجمه علی ساکی صفحه ٢۴ ذکر میکند که طایفه زند با چوپانی روزگار میگذارندند و و احتمالا در زمان شاه عباس اول از دامنه های زاگرس به حوالی پری و کمازان در نزدیکی ملایر در همدان کوچانیده شدند.
سرجان مالکم در کتاب تاریخ ایران جلد ٢ صفحه ٢٧٧ مینویسد که به ظاهر کریمخان در جلب حمایت سایر طوایف لُر توفیق چندانى نداشته است و سران طوایف مقیم لرستان تن به اطاعت او نمىدادند، ولى در جلب مساعدت تیرههاى زند موفق بود ـ هر چند این رویه پس از مرگ وى نه تنها ادامه نیافت، بلکه خوانین بگله و هزاره به جان هم افتادند و سبب تضعیف و تفرقه در بین خود شدند. بهصورتى که علىمرادخان از تیرهٔ زند هزاره، بیشتر سران تیره زند بلگه را به قتل رسانید و لطفعلىخان سران تیره هزاره را قتل عام کرد. زندهاى خراجى نیز هر یگ به گوشهاى گریتختند و ترک خدمت کردند. کینهاى هم که آقامحمدخان به جمیع آنان داشت موجب شد دستههائى از طوایف لک به ایل قشقائى به پیوندند تا منبعد از آزار و ایذاى وى و دیگر فرمانروایان قاجارى در امان بمانند
امروزه در استانهای خراسان و لرستان و همدان و کردستان به ویژه در ملایر همدان، بروجرد لرستان و سنندج کردستان و همچنین در دو سده اخیر در شیراز و تهران نامهای زیر از طوایف «زند» به شمار آمده و تماما از دیدگاه نژادی از قوم لک هستند: پس از کریم خان زند، سلسله زندیه رو به سقوط رفت، تا جایی که بازماندگان این طایفه را به شهرهای بد آب و هوا و دور از شیراز (پایتخت حکومت) - قم - خراسان - ملایر - جنوب تهران (یافت آباد) و ... تبعید کردند
حواشی کنگره باباطاهر عریان لک
توضیح: این مقاله نوشته "مالک بیگی" و در ارتباط با کنگره ای با عنوان باباطاهر است که به تازگی در سلیمانیه عراق برگزار گردید.
آغاز مقاله:
از مسایلی که همیشه محل مناقشه قرار می گیرند موضوع محدوده جغرافیایی و زبانی لری و لکی و کردی جنوبی و بختیاری است که متاسفانه عمدتا به عنوان لر از آنان یاد می شود.
جای آن دارد که پژوهشگران در این رابطه یا مرزبندی های واقعی را رعایت کنند و یا به جای استناد به تحقیقات کتابخانه ای تحقیقات واقعی میدانی را در حوزه زبانی بنابنیاد کنند تا این بنا بر خشتهای کج قبلی (به اشتباه لر نامیدن باباطاهر) که عمدتا با اهداف سیاسی و اداری چیده شده اند تا ثریا کج بر بالا نرود. ادامه نوشتار را در لینک پایین بجویید.
کریم خان زند لک: پادشاه دادگستر
نظر یکی از بازدیدکنددگان از سایت:
در اثبات لک بودن کریم خان عرض کنم، زمانیکه کریم خان قصد مبارزه بارقبای خودرا داشته است زن وفرزند خود را به جهت هم زبانی و هم فرهنگی با طایفه بیرانوند (یکی از بزرگترین طوایف لکستان) نزد این طایفه گذاشته وبه جنگ میرود.
کریم خان زند لک پس از به سلطنت رسیدن به پاس محبتی که سران طایفه بیرانوند درحق او وخانواده اش میکنند، یکی از دخترانش را به پسربزرگ رییس طایفه بیرانوند به نام "شمس الدین" می دهد و طایفه بیرانوندازآن پس به احترام شاهزاده بودن فرزندان شمس الدین او را به عنوان خان می پذیرند. البته تا قبل از آن تیره ای به اسم کر ریاست طایفه بیرانوند را برعهده داشته است. این تیره از بیرانوند که نوادگان دختر کریم خان می باشند به نام شمس الدین یا شمس بیرانوند معروفند. ازافراد مشهور خوانین بیرانوند می توان به مرحوم دکترهوشنگ اعظمی اشاره کرد. به هرحال کریم خان ازلک های اطراف نورآباد لرستان بوده ولی در روستای پری زنگنه ملایر سکونت داشته است. البته همان روستا واطراف آن هم کماکان لک هستند ولی متاسفانه زبان آنهابطور جدی درحال ازبین رفتن وجایگزینی بازبان لری وفارسی است.
کریم خان یکی ازباهوش ترین پادشاهان ایران بوده است که 20سال حکومت اوایران درآبادانی وامنیت به سربرده است.
سالهاست که ادبای ما شعر شاعرانی را که در گستره زبانی فارسی قابل فهم نیست فهلویات مینامند. 
ولی هنوز کسی متوجه نشده است که ذکر کلمه فهلویات دردی را دوا نمیکند بلکه باید دنبال آن بود که معانی این اشعار استخراج شود و ریشهی زبانی و گویشی آنها مشخص گردد. یکی از این قربانیان همیشهی تاریخ ادب فارسی«بابا طاهرعریان » همدانی نشین است. و او نیز مانند بسیاری از شاعران ما که زادگاهشان شهری و زیستگاهشان شهر دیگر بوده است به همدانی شهرت یافته است و اساساً زادگاهش یکی از شهرهای لک زبان کوهدشت، الشتر و یا نورآباد بوده است ولی ... (ادامه ی نوشتار را در لینک پایین بخوانید)
رضاخان (رضاشاه پهلوی) لک بود
رضاشاه پهلوی در ۲۴ اسفند ۱۲۵۶ هجری خورشیدی در روستای آلاشت از توابعسوادکوه مازندران زاده شد. پدرش داداش بیک، سرهنگ فوج سوادکوه بوده است و پدران او نیز نظامی بوده اند. و مادرش نوشآفرین نیز اهل تهران بود.اصل و نصب رضا شاه بر می گردد به مردم لک زبان الشتر که جدش در فوج نادر شاه گم شده و از خراسان راهی الاشت که هم نام الشتر می باشد می شود.
ادامه مطلب را در لینک زیر بخوانید.
مدتی در این اندیشه بودم که باباطاهر همدانی است و یا اهل لرستان گرچه همه مسلمانیم و ایرانی اما هر تذکره ای را می گشودم آنچه مراد من بود نمی یافتم.هیچکدام جوابگوی سئوال من نبود.بشرح حال باباطاهر در مقدمه دیوانش مراجعه می کردم باز هم جوابی مبهم اندیشه ام را آشفته می کرد،قدم به گلزار کلامش نهادم عطری خوش مشام دل را نوازش می داد گویی این عطر برخاسته از شمال لرستان بود،مرا بیشتر کنجکاو می کرد و حس تحقیق را در وجودم برمی انگیخت تا آنجایی که همدانی بودنش را باور نداشتم.زبانش برخاسته از دیار همدان نبود به زبان خودم حرف میزد(لکی)و گاهی او را برادر خوانده خودم حس می کردم.وگاهی مشکوک بنابر روایتی او را در غاری در کوه الوند دیده بودند که با یکی از سلاطین سلجوقی ملاقات دارد باز هم این را باور نداشتم زیرا شنیده بودم که باباطاهر گفته است:
م دُریشم لکم اعجاز دیرم م دوسی چوی خُشین دمساز دیرم
مه معشوقی و نام فاطمه لُر صنوبر قامت و پرناز دیرم
خرمن اندیشه ام آتش میگرفت که... (برای خواندن ادامه به لینک زیر مراجعه نمایید)
این ترانه مربوط به دوران "کریم خان زند" (از مشاهیر قوم لک) است که سینه به سینه به مردمان امروز ما رسیده است و آخرین راوی آن در دوران معاصر شادروان "مومنعلی جوزی پور" هنرمند و کمدین مشهور این دیار می باشد. نام ترانه "هی لاینه" می باشد و جناب "آقای حمید ایزد پناه" در کتاب "تاریخ و جغرافیای سرزمین موسوم به لرستان" آن را نگاشته است.
مادر زنده یاد رضا سقایی لک بوده است
به تازگی به مناسبت چهلمین روز درگذشت استاد رضا سقایی مصاحبه ای با داریوش نظری خواهر زاده استاد سقایی برای هفته نامه آوای کرمانشاه انجام شده است. یکی از نکات جالب مصاحبه مربوط به لک بودن مادر استاد رضا سقایی بود. حاجیه تاجی آجیلی مادر استاد رضا سقایی از طایفه رومیانی بوده و در منزل لکی صحبت می کرده است.
کیومرث امیری کله جوبی که در اشعارش (لک امیر) تخلص می کند را مردم خطه غرب کشور همگی کم و بیش به خوبی می شناسند و سخت مجذوب و مشتاق اشعار و آثار بکر و زیبای این نویسنده و شاعر توانا و دلسوخته سرزمینمان که اشعارش را به زبان لکی سروده است، هستند. وی که سالهاست در کسوت خبرنگاری و گزارشگری ...
هفته نامه منطقه ای سیمره چاپ غرب کشور نوشتاری زیبا را از کیومرث امیری کله جویی (لک امیر) چاپ کرده که به معرفی زیبایی از ططری بزرگمرد قوم لک در کرمانشاه می پردازد.
اسماعیل ططری را نمیتوان شناخت مگر آنکه او را در میان قوم لک با همهی باورها، آداب و رسوم و فرهنگ خاص بومی و شفاهی این قوم روستایی و عشایر کوچرو جستوجو کرد. قوم لکی که او را خوب میشناختند و او نیز ...
توضیح: اقوام لک و لر از اقوام اصیل ایرانی زاگرس نشین هستند که همواره از مدافعان سرزمین ایران بوده اند. به دلیل همجواری جغرافیایی از نظر فرهنگی و زبانی مشترکاتی فراوانی بین مردمان اقوام لک و لر وجود دارد. این در حالی است که این دو هر کدام دارای هویت کاملا مستقلی هستند. به گونه ای که نباید لر را لک و لک را لر نامید همانگونه که نمیتوان کرد را ترک و ترک را کرد دانست. نوشتاری که در پی می آید به بیان کوتاه برخی داشته های فرهنگی قوم لک که در سال های اخیر در اثر ناآگاهی عوام، لری نامیده شده اند می پردازد. داشته هایی که برای هر قومی سبب افتخار و مباهات است.
از آن جمله باباطاهر عریان لک، کریم خان زند لک، ابیات لکی چل سرو و ...
در پاسخ به برخی پرسش های دوستان که چه سند عقلی مبنی بر لک بودن کریم خان زند در دست است توجه شما را به این نوشتار بازمیخوانم. این نوشتار اثر خانم سمیه کرمی از لک های استان ایلام است. در این نوشتار نویسنده به خوبی تصویری از کوه کاژور در منطقه هلیلان ایلام (از نواحی لکستان) به تصویر کشیده و یکی از حوادث تاریخی که پناهنده شده کریم خان زند پادشاه لک ایرانی در این منطقه می پردازد. خلاصه این نوشتار اینست که اگر کریم خان زند لک نبود پس چرا به روستاها و مناطق لک نشین ایلام پناهنده می شود؟ به ادامه مطلب مراجعه کنید.
نوشتاری که در پی می آید نوشته رشید کوچکی از منطقه هلیلان ایلام (از نواحی 
لکستان) است. در این نوشتار به معرفی یارمحمدخان سردار مشروطه و از چهره های سیاسی-تاریخی قوم لک و لکستان پرداخته شده است. به ادامه مطلب مراجعه کنید.
زنده یاد اسماعیل ططری چهره سیاسی قوم لک و لکستان، کتابی تحت عنوان «گلزار بهشت » 
دارد که جدا از مقدمه و چند شعر کوتاه احساسی ، بار حماسی بر دوش می کشد . این اثر که بیش از هر چیز دیگر بر محور « لک» می گردد ،به شرح جنگهای کریم خان زند از پادشاهان لک ایران می پردازد .
سراینده به شدت شیفته و هواخواه این شخصیت تاریخی بود چرا که کریم خان زند نیز لک بود. این چهره سیاسی قوم لک، حتی در بعضی از تریبوها با نهایت شور وعشق از کریم خان سخن ها می گفت.
اسماعیل ططری دو دوره نماینده مردم کرمانشاه در مجلس بود...
اسماعیل ططری چهره محبوب سیاسی لک درگذشت
اسماعیل ططری نماینده ی پیشین کرمانشاه (کرماشان) و از چهره های سیاسی قوم لک بر اثر شوک مغزی و در سن ۵۷ سالگی در گذشت .
قوم لک یکی از بزرگترین اقوام در ایران است ولی در حال حاضر کوچک جلوه می کند.
یکی از دلایل امر بالا جنگهایی است که بین قبایل لک اتفاق می افتد و باعث مهاجرت برخی از روستاها یا طوایف از منطقه خود می شود. اما آیا دلیل اصلی کم رنگ بودن نام قوم لک همین است؟
دلیل اصلی آن که قوم لک کوچک جلوه می کند این است که کریم خان زند یکی از بزرگترین و قدرتمندترین پادشاهان ایران که از اقوام لک بوده و حکومت آن زمان را با کمک و رشادت های طوایف لک (کاکاوند ـ کولیوند ـ بالوند ـجلالوند ـ هوزمانوند ـ ایتیوند ـ گراوند و دیگر طوایف) به اختبار می گیرد. بعد از مرگش لطفعلی خان جانشین وی می شود ولی به دلیل دشمنی و کینه ای که آقا محمد خان قاجار از کریم خان به دل داشت باعث شد که به لطفعلی خان خیانت کرده و او را ناجوانمردانه به قتل برساند و حکومت را در دست گیرد. این امر باعث شد که آقا محمد خان قاجار برای استحکام بیشتر حکومت طوایف بزرگ قوم لک که به کریم خان زند برای بدست آوردن حکومت کمک کردن را به شهرهای دور افتاده تعبید کند که دیگر متحد نشوند و علیه آنان دوباره قیام نکنند.
آنچه در پی می آید متن سخنرانی دکتر کزازی در :" یادواره 
ملامنوچهر کولیوند شاعر لک زبان" است که سال 1389 در الشتر پایتخت شعر و ادبیات غرب ایران و لکستان برگزار گردید. دکتر میرجلالالدین کزازی باباطاهر عریان (عارف و شاعر لک) را حلقهی اتصال مردم باختر ایران دانست و با اشاره به پژوهشهای صورت گرفته دربارهی تبار باباطاهر با توجه به نشانههای موجود، باباطاهر را لکزبان دانست.
مشاهیر و بزرگان قوم لک
لک ها نیز همانند سایر اقوام ایرانی در طول تاریخ خود،بزرگانی داشته اند که یادآوری و زنده کردن نام این افراد نه تنها سبب شناخت بهتر مردمان لک می شود بلکه افتخاری افزون برای ایران زمین است.
این چهره ها که در زمینه های فرهنگی، عرفانی، نظامی و ... شاخص بوده اند متاسفانه هویت و اسمشان رو به نابودی بوده و یا شاید هم توسط برخی اقوام دیگر در حال "دزدی هویتی" است.
به عنوان مثال می توان از کریم خان زند لک، باباطاهر عریان لک، یارمحمدخان کرمانشاهی لک، گنجعلی خان زند لک حاکم کرمان و ... نام برد.
پیشنهاد می شود که به صورت یک پایان نامه کارشناسی ارشد دوستان علاقه مند بر روی گرداوری فهرست کامل مشاهیر قوم لک کار کرده و با این کار خدمت بزرگی را نخست به لکستان و دوم به ایران بزرگ انجام دهند.
به امید سربلندی لک، لکستانی، ایرانی و ایرانی
اگر آهنگ لکی و یا بهتر بگویم دکلمه های لکی کیومرث امیری کله جویی ملقب به "لک امیر" را شندیه باشید در دکلمه معروف "بیستون" جملات زیبای زیر توجه شنونده را جلب می کند.
بی سیتوین بابه ک کووی ئه خورم دین بیره ق سویره= بیستون بابک کجاست آن خرم دین با پرچم سرخ
خیره ت یه قوب لیس کوچی ئه ئیرانی فیره چوریه= غیرت یعقوب لیث کجا رفت آن ایرانی خیلی سخت جان؟
حال برای اطلاع بیشتر دوستان و اینکه "بابک خرم دین" که اسم وی در دکلمه لکی بیستون آمده است که بوده توضیحاتی در ادامه پیرامون این شخصیت تاریخی ارایه میگردد.
عشق به امامان معصوم هماره در کلام "ملا پریشان لک" موج می زند و بیشتر اشعارش حول محور امامت می چرخد.
"ملاپریشان لک" در شعری بسیار زیبا و کم نظیر شخصیت امام حسین (ع) را توصیف نموده است. ملا پریشان در شعر امام حسین (ع) رازی از قرآن کریم کشف نموده که تا قبل از وی کسی بدان نپرداخته وآن رابطه ی داستان اسماعیل با شهادت امام حسین و کلمه ی ذبح عظیم در قرآن است.
بهتر است این موضوع را در نوشتاری از دکتر عطاءالله مهاجرانی وزیر پیشین فرهنگ وارشاد بررسی نماییم.
پیشنهادی برای نماینده مردم کوهدشت در مجلس
یک سال و اندی از آغاز دوره نمایندگی آقای علی شاهرخی قبادی به عنوان نماینده مردم کوهدشت در مجلس شورا می گذرد. عملکرد هر نماینده از جهات گوناگون قابل بررسی و تحلیل است. بسیار مناسب خواهد بود اگر دوستان همفکر و نزدیک به آقای شاهرخی بنشینند و ارزیابی گونه ای از این دوره داشته باشند.
به نظر میرسد گذشته از یک بعد روشن آنهم جلب رای کمیسیون قضایی و اعتماد مجلس برای ریاست این کمیسیون که از توفیقات ایشان بوده سایر کارکرد های آقای شاهرخی نیازمند ارزیابی وتحلیل است. مردم کوهدشت باید بدانند نماینده شان که با اقبال و رای بالایی انتخاب شد چه کارنامه ای داشته و عملکرد یک ساله او چه بوده است از جمله باید بدانند که:
مسن ترین مرد دنیا در لکستان زندگی می کند
شهرستان کوهدشت یکی از شهرستان های منطقه لکستان است که مردمان آن لک زبان هستند.
در یکی از روستاهای این شهر به نام روستای "اولاد قباد" و در دهستان "حاجی آباد" یا به زبان محلی (زبان لکی) ساکنانش "که نی سه رده" به معنای چشمه سرد، مردی زندگی می کند که به گواه شناسنامه هایش سنی بیشتر 128 سال را دارد.
"حاجی خان حسین خانی لک" مرد 128 ساله ی لک است که دارای دو شناسنامه است. مسن ترین فرد دنیا میگوید که بسیاری از پادشاهان ایران را دیده است و در آن زمان به عنوان یکی از نیروهای نظامی ایران خدمت کرده است.
"حاجی خان حسین خانی لک" می گوید که بنیانگذار دهستان حاجی آباد وی بوده و سال های پیش وی از آنسوی رودخانه سیمره در کرمانشاه به این سو آمده و این دهستان را در خاک لرستان بنا نهاده است.
زبان لکی حاجی خان بسیار با زبان امروزی متفاوت است و تمامی واژگان اصیل را میتوان از زبان مسن ترین فرد دنیا شنید.
حاجی خان هنوز هم قادر به راه رفتن است. حاجی خان در سخنانش از تنهاییش دم می زند چرا که تمامی دوستانش را شصت یا هفتاد سال پیش از دست داده است.
این فرد لک زبان به دلیل اینکه در دهستانی دورافتاده در شهرستانی کوچک همچون کوهدشت زندگی میکند تا کنون با هیچ نشریه یا روزنامه ای گفتگو نکرده است.
آدرس محل سکونت مسن ترین مرد دنیا: لکستان، کوهدشت، روستای اولاد قباد، دهستان حاجی آباد
The oldest man in the world lives in Iran, Lakestan, Kohdasht, 128 years old
"Hajikhan Hosseinkhani Lak" with 128 years old is the oldest man in the world. He lives in a small village in west of Iran in a city called Kohdasht. This village "Kani Sarda" (in Laki language means cold spring) is near Seymare river in a trangle between Lorestan, Ilam and Kermanshah (locally called Lakestan).
Hajikhan has seen some of the Iranian Kings like Ahmad shah, Reza Shah and Mohammad Reza shah , during his life.
Language of Hajikhan is Laki language wich is nearly different from current Laki Language.
Home Address of Hajikhan: Iran, Lakestan, Kohdasht, Owlad Ghobad Village, Hajiabad.
استاد نجف علی میرزائی تنبور نواز معروف لکستان
زنده یاد نجف علی میرزائی در سال 1304 هجری خورشیدی در روستای مرادآباد نورعلی دلفان (نورآباد لرستان) دیده به جهان گشود. ایشان از معتقدان به مسلک یارسان بود، و اکثر مقام های موسیقی عرفانی را می نواخت.
استاد میرزائی پیش از انقلاب در چندین جشنواره کشوری شرکت کرده، هم چنین در برنامه تلویزیونی " گذری بر موسیقی لرستان" به اجرای مقامات متعددی از سروده های یارسان پرداخت. ایشان در سال 1371 رخ در نقاب خاک کشید. درود بر وی
استاد اردشیر کشاورز
محقق و پژوهشگر برتر کشور و صاحب ده ها تالیف تاریخی است.وی کارشناس برنامه های تاریخی و فرهنگی صدا و سیماست و یکی از افراد معدود مسلط بر تاریخ لکها می باشد.
ایشان تمام مناطق لک نشین را با پای پیاده و روستا به روستا برای پیدا کردن تاریخ نوشتاری و شفاهی مردم لک گشته است.همنشینی با او و استفاده از دانسته های او نعمت بسیار بزرگی برای هر لکی است.
پروفسور عبدی پور:
رئیس و استاد دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی امیر کبیر
علاوه بر تمام افتخارات علمی ایشان که مایه افتخار تمامی لک زبانان است تواضع و فروتنی ایشان و کمکهای بیشمارش به دانشجوهای لک زبانزد است.
ایشان در هر جمعی این جمله را بیان می کنند که:
با افتخار می گویم که لک هستم، آنهم لک خالص
طالب نعمت پور جوان لک کوهدشتی قهرمان کشتی آسیا
امین آزادبخت: دوستداران ورزش کشتی و علاقه مندان به طالب نعمت پور جوان لک کوهدشتی، قهرمان دو دوره آسیا از ساعت ها قبل در انتظار ورود این پهلوان بودند.
طالب نعمت پور قهرمان آسیا در میان استقبال مردم ورزش دوست کوهدشت وارد این شهرستان شد و درخیابان های شهر مورد لطف وتشویق مردم قرار گرفت .
طالب نعمت پور که سال قبل هم قهرمان آسیا شده بود در نوزدهمین دوره رقابتهای کشتی فرنگی آسیا در دیدار پایانی وزن 84 کیلوگرم با غلبه بر ساموخین از قزاقستان قهرمان شد و دومین مدال طلای پیاپی خود را از رقابتهای قهرمانی آسیا دریافت کرد.
مدیریت وبگاه مردمان لک این افتخار را به این قهرمان و نیز لک زبانان گرامی تبریک می گوید.
بر آنیم تا از یکی از نوابغ لک زبان جنوب ایلام و اهل دره شهر نام که در سال 1378 رتبه ی 1 بورد تخصصی جراحی مغز و اعصاب کشور را کسب کرد بنویسیم.
دکتر حسن رضا محمدی در سال 1346 در شهرستان لک زبان دره شهر (ماداکتو) به دنیا آمد که در سال 1365 در رشته ی پزشکی دانشگاه چمران پذیرفته شد و در سال 1372 در رشته جراحی مغز و اعصاب دانشگاه شهید بهشتی پذیرفته شد و توانست رتبه ی 1 کل کشور را در رشته ی خود کسب کند. ایشان مدت 10 سال است که عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی تهران می باشد.
دکتر محمدی به عنوان یک نماد علمی در مناطق ایلام می باشد و چراغ روشنی برای مریضان غرب کشور که روزانه پذیرای بیماران متعددی از این مناطق در بیمارستانهای میلاد،امام حسین و مفید تهران می باشد.
دکتر محمدی اهل روستای شیخ مکان دره شهر و از طایفه قیاسوند (غیاثوند) است.
شیخ ممشاد دینوری (رض) که در تذکره الاولیای عطار نیشابوری نیز از وی یاد شده یکی از عارفان بزرگ قوم لک می باشد. هویت پژوهی این چهره می تواند موضوعی خوب برای پژوهشگران قوم لک باشد.
برای دیدن متن کامل این مقاله کلیک کنید
http://lavanen.blogfa.com/page/kohdasht.aspx
یار محمدخان کرمانشاهی: لک مشروطه خواه
نام :یارمحمد
سال تولد:1254خورشیدی(1296قمری)
نام پدر:محمد
نام مادر:بلقیس
پدرش از لکهای زردلان و مادرش از لکهای طایفه ی بالوند کرمانشاه بود.
یارمحمد خان(معروف به یارمحمد خان کرمانشاهی) سردار لک از مشروطه خواهان صاحب نام بوددر کرمانشاه وتبریزهمگام با دو سردار مشروطه خواه آذری(ستارخان وباقرخان) برای تحقق مشروطه جانفشانی بسیار نمود.
در حالیکه تمامی قشون دولتی به سرکردگی سالارالدوله و فرمانفرماو تمامی گروههای مسلح محلی علیه او متحد شده بودند تا آخرین نفس با مستبدین جنگید و در این را ه کشته شد
یارمحمد خان لک کرمانشاهی در نوشتارهای تاریخ:
احمد کسروی تاریخ نویس برجسته و شهیر ایران در باره ی او می نویسد:
تنها کسانی که از شهرهای ایران به یاری تبریز آمدند یارمحمد خان کرمانشاهی و همراهان او بودند. در آن روزها که مجلس( مشروطه خواه) به همه ی شهر ها تلگراف فرستاده ویاوری می طلبید(یارمحمد خان )با یک برادر و یک دوست خود که نامهای هر دو حسین خان بود تفنگ واسب خریدندو با یک نوکر آهنگ تهران کردندکه به یاری دارالشورابرسند. ولی چون به قم رسیدند در آنجا از داستان بمباران آگاهی یافته ناگزیر گردیدند که خود را نهان دارند ولی چون چند روزی گذشت آوازه ی ایستادگیهای تبریز به آنجا رسید ای بود که یارمحمد خان وهمراهانش مردانه آهنگ تبریز کردند و از بیراهه خود را به آنجا رسانیدند.
دکتر ملک زاده:
از جمله کسانی که حقا نامش باید در تاریخ مشروطیت ایران جاویدان باقی بماند یارمحمد خان کرمانشاهی است . این مرد غیرتمند و شجاع و مشروطه خواه که در انقلاب و کشمکش میان مشروطه خواهان و مستبدین کرمانشاه فداکاریها کرد و شجاعت زیاد از خود نشان دادهمین که شنید محمد علی شاه خیال حمله به مجلس شورای ملی و از میان بردنمشروطه را دارد با عجله راه تهران را پیش گرفت. ولی همین که به قم رسید مجلس به توپ بسته شد وجمع مشروطه خواهان متفرق گردید.در نبرد حکم آباد یارمحمد خان از پیش جنگان ملی بوده و از جمله کسانی که در این جنگ ابراز شجاعت ولیاقت کردند یارمحمد خان ،حسین خان کرمانشاهیو حاجی خان پسر علی مسیوو ...بوده اندکه انجمن ایالتی تبریز از جانفشانی آنهاکتباً تقدیر نمود
خان الماس فرزند سیدمحمدبگ نوربخش از رهبران بزرگ اهل حق بود که قرآن را به زبان عامیانه و به صورت شعر برای استفاده عموم در آوردهاست. به همین خاطر گفتار او به کلام مشهور است. علاوه بر آن ایشان وقایع آینده از زمان شاه عباس کبیر تا انقلاب اسلامی و حتی بعد از آنرا نیز پیشگویی کردهاست.
به عنوان نمونه در مورد انقلاب بعد از جنگ گفتهاست:
«صبیه بکران بی حیا میو - و لفظ ویشان شوهرخوا میو»
«پدر ژ فرزند میو دل آزار - حلال ژ همسر سخت میو بی زار»
یا در جایی دیگر...
دریغا از خاموشی حنجرهی زخمی زاگرس
سیمره-ولی یعقوبی: به نظر نگارنده ایرج رحمانپور را میتوان ستارهی آوازهای بومی در سالیان اخیر دانست. چه، هیچ هنرمند لرستانی در سه دههی گذشته تا کنون به اندازهی ایرج زحمات و مشقات مربوطه را در جهت ارایه آثار هنری خصوصاً موسیقی مقامی و فولکلوریک لری متحمل نگردیدهاست. و نیز کمتر کسی با چنین استقبالی از طرف مخاطبین مواجهه گردیدهاست. تردیدی نیست هنرمندان زیادی در طول مدت مذکور آثار قابل توجهی ارایه نموده و به هر طریق ممکن، دین خود را به فرهنگ موسیقیایی استان ادا نمودهاند....
عنوان : آبادی ( به زبان لکی )
آبادی کُل دی مَزانن مِه گرفتار تُنِم
عشق ایمرُوژی نیَه عاشق پیرار تُنِم
آبادی هَر چی مُوشِن بِیل تا گَه بُوشِن بُوئه چَه
دَر وُ دیوارَ مَزانِن مِه گِرفتار تُنِم
راسَه تو خِیلی بالایی مِنِه بیچارَه فَقیر
تو چُی کاخی وُ مِنِه دِلباختَه دیوار تُنِم
روژُ و شُو هامَه بیاوُ عاقِلِم لیوَه نی اِم
بی کَس وُ بیِ دَره تُونُو بِی پِلامارِ تُنِم
هَر جایی پائَه مَنِم ، کُل دیِه نِشُونمَه میَه نَه یَک
سِیل کَه آوارَه ئو بی کَس مِنَه کِردار تُنِم
دُگدُرَل نُسخَه دیدار تو تَجویزَه مِهَن
مِه بِنیرَه یِه وِرَق نُسخِه دیدار تُنِم
ها ویرِم وِتِت بَسَه کافیَه اِ یَه کت بِیتَه
آبادی کُل دیَه مَزانن مِه گرفتار تُنِم
ترجمه ( به زبان فارسی )
همه ی ده می دونن که من عاشق و گرفتار توام
عشقم امروزی نیست عاشق چند ساله توام
مردم ده هر چی می گن بزار بگن مهم نیست
در و دیوار همه می دونن که من عاشق و گرفتار توام
درسته که تو خیلی خوب و ثروتمندی و من یه بیچاره فقیر
تو مثل یه کاخی که من دلباخته دیوار توام
روز و شب تو بیابونم عاقلم دیوونه نیستم
بی کس و بی پناه و بی آرامشم به خاطر تو
هر جایی که پا می زارم ، همه دیگه به هم نشونم می دن
نگاه کن من آواره و بی کسم به خاطر این رفتار تو
دکترها نسخه ی دیدار تو رو تجویز می کنن برام
من محتاج یه برگه نسخه دیدار توام
یادمه گفتی بسه کافیه این یه بیت دیگه
همه ی ده می دونن که من عاشق و گرفتار توام
رضا حسنوند ( شوریده لرستانی )
گنجعلی خان لک حاکم کرمان
فخری لک زاده
مقاله زیر که به زبان لاتین است نوشتاری مختصر پیرامون گنجعلی خان لک حاکم کرمان است. گنجعلی خان حاکم کرمان در قرن 17 میلادی بود که به فرمان شاه عباس صفوی برای حکومت بر کرمان به این دیار گسیل شد. اکنون نیز چندین خاندان با اسم فامیل "لک زاده" در شهر کرمان زندگی میکنند که خود را بازماندگان نژاد گنجعلی خان لک می دانند.در ادامه به اصل مقاله که به زبان انگلیسی است توجه نمایید...
امام حسین (ع) در آیینه ی شعر ملا پریشان لک
فرزاد عزیزی کدخدایی
ملا پریشان شاعر و عارف لک زبان زمان تیموریان و سردسته ی کلیه ی لک سرایان تا عصر حاضر بوده است که مضمون بیشتر شعر های او عرفان وتذکره می باشد ، این شاعر در حوزه ای می زیسته که امروز از آن به حوزه ی کولیوند نام می برند و به احتمال زیاد از اهالی سلسله بوده است وی از چندین زاویه به حادثه کربلا نگاه کرده است و شعر های زیبایی با زبان اهورایی لکی سروده است .
باباطاهر عریان لک زبان
رضا حسنوند (شوریده لرستانی)
نمیدانم چه کسی برای اولین بار بابا طاهر را لر دانسته و دچار این اشتباه شده است ؟ این اشتباه در نوع خود جالب است زیرا از طرفی لک ها را لر دانسته در صورتی که اینگونه نیست و همان قدر لرها با لکها دارای تمایزند که کردها با ترکها، و دیگر آنکه این اشتباه باعث شد تا هرگز کسی به فکرتحقیق و شرح و بیان این به اصطلاح فهلویات نباشد و هماره در هاله ای از ابهام بمانند. براین انتساب زبانی افراد، لازمه اش آن است که به یقین بدانیم که مباحث و قوانین آن گویش و زبان بر چه منوالی است آنگاه قضاوت کنیم.
ملاپریشان شاعر و عارف لک زبان: بخش دوم
دکتر علی گراوند عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام
شاعری ملاپریشان:
دیوان ملاپریشان از دو بخش، تشکیل شده است: بخش اول، شامل» پریشاننامه« که حدوداً در بیست و شش بند سروده شده(2) و در هر بند، از موضوعی سخن به میان آورده است به ترتیب زیر:
بند اول: آغاز کتاب\؛ بند دوم: نبوت و ولایت؛ سوم: در شناخت خدا؛ چهارم: چهارده معصوم؛ پنجم: در بیان مقام انسان؛ ششم: صفات پسندیده؛ هفتم: معراج نبی؛ هشتم: شیربرنج؛ نهم: خودستایی؛ دهم: قدیمبالذات؛ یازدهم: غدیر خم؛ دوازدهم: وصیت رسول به امام علی؛ سیزدهم: ذوالفقار علی؛ چهاردهم: پیامبر؛ پانزدهم: ایاک نستعین یا ... خرّین؛ شانزدهم: در شأن پیامبر و اشاره به واقعهی کربلا؛ هفدهم: گفتوگوی عقل و هوش؛ هجدهم: محمد، جبرییل، علی؛ نوزدهم: در نکوهش مسکرات و اشاره به اشراق انسان در مقام فضل و رد فلسفهی اشراقیت فرضی؛ بیستم: مرموزات ملا؛ بیستویکم: ولادت علی؛ بیستو دوم: عنوان این بند از قلم افتاده است اما به نظر میآید دربارهی شعر و شاعری باشد؛ بیستو سوم: عجز ملا رجب؛ بیستو چهارم: در رد صوفیهی منکر نماز و سکران؛ بیستو پنجم: نام این بند هم نیامده است؛ بیستو ششم: مباحثهی ملا با شیخ اشعری...
ملاپریشان شاعر و عارف لک زبان: بخش نخست
دکتر علی گراوند عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام آب و خاک این مرز و بوم بزرگان بیشماری را در دامان خود، پرورده است که حصار فراموشی بر اثر مرور زمان، بسیاری از آنان را فرو گرفته است. معرفی و شناساندن این بزرگان چه در سطح جهانی و چه در سطح کشور و منطقه، وظیفهای است همگانی و بر هر فرد دوستدار فرهنگ، لازم و واجب است که به سهم خود، جهت معرفی آنها تلاش نماید. در این راستا، به معرفی ملاپریشان، شاعر عارف و دانشمند لرستانی پرداخته میشود:.
