ابزار هدایت به بالای صفحه

به گزارش نشریه اینترنتی لکستان، توسط خبرگزاری لک پرس نسخه تهیه شده عکس سالنامه دیواری آساره جهت دانلود لک زبانان عزیز جهت دانلود آماده شده است. این سالنامه (تقویم) به صورت عکس کامل و فصل فصل جدا شده و برای دانلود در ادامه قرار داده شده است.

صمد امیریان (هفته نامه سیمره): یکی از آیین‌های کهن پیش از نوروز یاد کردن از مردگان است (ایامی که فرَوَهر پاکان برای دیدار کسان خود به زمین می‌آیند) به همین مناسبت بازماندگان به گورستان می‌روند و خوراک می‌برند و به دیگران می‌دهند. در روزهای پنج‌شنبه از جمله‌ی رسم‌ها، تهیه کردن غذا آیینی مذهبی بوده.

جواد قبادی (خبرگزاری لک پرس): از سال های دیرباز تا کنون جشن نوروز یکی از جشن های بزرگ لکستان بوده و مردم هر ساله این روز را جشن گرفته اند. نوروز و عید در بین لک ها آداب و رسوم خاصی دارد. یکی از این آداب و رسوم مراسم (کموتِره یا باجَه، و در بعضی مناطق لک نیشن به شال دورکان معروف است) است.

به گزارش نشریه اینترنتی لکستان در ادامه روند مکتوب سازی فرهنگ و آداب و رسوم مردمان قوم لک که بخشی از فرهنگ ایران کهن است، به کوشش یکی از وبلاگنویسان لک (اینجا)، گاه شمار (تقویم) لکی تهیه شده است. برای مشاهده سایز بزرگتر تصویر این گاه شمار لکی میتوانید اینجا را کلیک نمایید.

رضا نظری (وبلاگ دیار دلفان): رود سیمره که در میان بومیان منطقه به ( آب خشمگین ) معروف است و  گذشته ها به ( خواپ ) و خواسپ و لاوکنی ) شهرت داشته ، بزرگترین و با سابقه ترین رودخانه غرب کشور است . رودخانه سیمره از مرتفع ترین و یا به گفته دیگر سردترین نقطه غرب کشورمان ، یعنی کوههای استان همدان آغاز و تا پست ترین و پائین ترین و گرمترین نقطه جنوب کشور ، یعنی جلگه اهواز امتداد می یابد .

پیامبر اسلام (درود بر وی) میفرماید: "کل امر ذی بال لم یبدا فیه بسم الله فهو ابتر. هر کاری که با نام پروردگار آغاز نگردد، نافرجام است." گفتن "بسم الله الرحمن الرحیم" در همه امور باید باشد نه برخی امور خاص. تبلور استفاده همیشگی از این حدیث و جاری بودن نام الله در کارهای لک ها روشن است. در گفتار مردمان لک زبان است که در آغاز هر کاری میگویند "نام خودا بوریم: با نام خدا آغاز کنیم"

خدارحم بابایی: ارزش و بزرگواری زنان در میان لک زبانان برای پژوهشگران فرهنگی و اجتماعی ستایش برانگیز بوده و آنها را به کندوکاو هر چه بیشتر در شیوه های زندگی، آداب و رسوم اجتماعی زنان لکستان واداشته است. آزادی در کنشهای اجتماعی، نوآوری های فرهنگی و هنری و... از مشخصه هایی است که زنان لک را از زنان دیگر اقوام ایرانی متمایز می کند.

اولین سالنامه لکی به زودی چاپ و منتشر می شود. این سالنامه به سفارش پایگاه خبری لک پرس و توسط شرکت رایان ویرا دالاهو به دو صورت سررسید و الکترونیکی چاپ و منشتر می شود. آساره اولین سالنامه لکی می باشد کـه به طور رسمی آغاز به کار کرده است.

امیدعلی نجف زاده قبادی: نورآباد لکستان (خبرگزاری لک پرس): جشن پدیده ای اجتماعی ، فرهنگی در زمره آداب و مناسک دینی و سنن قومی است که از شروع تشکیل اجتماعات انسانی در هر زمان و تمدنی و به هر شکل و صورتی در زندگی مردم جایگاه ویژه ای داشته است.

ایرنا: دلفان از دیرباز با داشتن روغن حیوانی مرغوب و معطر زبانزد بوده و مسافران با سفر به این دیار فرآورده دامی را به عنوان سوغات و تحفه به ارمغان می‌برند. وجود مراتع و چمن زارهای مرغوب، کوههای انباشته از پوشش جنگلی مناسب و گونه‌های گیاهی معطر موجب شده که روغن حیوانی تولیدی عشایر و دامداران دلفان از مرغوب‌ترین روغن‌های حیوانی کشور باشد.

خبرگزاری مهر: یک نویسنده کرمانشاهی گفت: کتاب "افسانه های لکی" از محتوا و ساختاری منحصر به فرد در میان ادبیات ایران زمین برخوردار است. به بهانه توزیع کتاب افسانه های لکی نوشته کیومرث امیری کله جوبی در سطح مدارس راهنمایی تهران که اخیرا از سوی انتشارات سوره مهر و طی یک برنامه گسترده انجام پذیرفت گفتگویی را با کیومرث امیری کله جوبی نویسنده این کتاب که اهل و ساکن کرمانشاه است انجام داده ایم.

مور (Moor) یکی از دسته های ادبیات منظوم لکی و موسیقی لک ها است. به کسی که مور میخواند مورخوان (در لکی به آن مورچر Moorcherr) میگویند. (برای خواندن مقاله ای کامل در مورد موسیقی لکی و مور اینجا را بفشارید) از مورچران معروف در لکستان خانمراد قنبری، ایشالله و اسفندیار هستند.

دانلود مور با صدای اسفندیار

دانلود مور با صدای خانمراد قنبری

دانلود مور با صدای ایشالله 1

دانلود مور با صدای ایشالله 2

به گزارش خبرگزاری لک پرس سوگواره منطقه ای هوره و مور در شهرستان سلسله از شهرستانهای لک نشین برگزار میشود. رییس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان سلسله از برگزاری سوگواره منطقه ای 'هور و مور' در شهر الشتر خبر داد.

حشمت اله آزادبخت: یلدا جان! امشب قرار است بیایی با قد درازت و درازبه درازْ ظلمت گیس‌هایت را برهنه کنی بر زمین. قرار است خانواده‌ها دور هم جمع شوند و تا جرقه‌ی کبریت صبح فیلم بلند سیاه تو را به تماشا پلک بزنند و دود کباب قربانی‌هایت را دور شانه‌هایت بگردانند.

مجموعه ابیات "چل سرو" یا "چهل سرود" که سراسر به زبان لکی است متعلق به قوم لک و ادبیات و فرهنگ آن است. چه نیکو است که در شب یلدا، لکستانی ها به آیین زیبای "چل سرو" بازگشتی داشته باشند. جشن یلدا  بر ایرانیان پاکنهاد و لکستانی های نیک نهاد خجسته باد.

سال وِیَه ره سال ، به معنی (سال برف سال ) است. ویَه ر (یا ور var or viar) در زبان لکی به معنی برف است. "وِیَه ره سال" نیز یکی از سال های معروف و به یاد ماندنی در گاه شماری (لکی) و مبنای تشخیص سن و سال اشخاص است، که چه قبل و چه بعد از آن سال به دنیا آمده اند. 

در برخی از روستاهای  (لک نشین) لرستان، ایلام و کرمانشاه رسم زیبایی به قصد (باریدن) باران وجود دارد که بسیار قابل بررسی است. مطابق این رسم، زنان و دختران روستای دچار خشکسالی شده و کم باران به گله گاوهای روستای همسایه حمله می کردند.

علی کولیوندزاده: در ایران باستان هر خانواده دارای اجاقی بوده که شبانه روز آتش آن بایستی روشن می بود و هیچگاه نباید آن اجاق خاموش می ماند. 

شوئی Shewi همان بختک است و به باور مردم این دیار (لکستان) شوئی از جنس اجنه و ملائک است. لیکن شکل و قیافه ی او به خوبی مشص نیست. فقط به صورت یک توده سیاه رنگ، شب ها می آید و در خواب روی سر کسی که در خواب است آوار می شود و اگر دیگران به کمک او نشتابند او را خفه می کند.شوئی همان بختک است و به باور مردم این دیار شوئی از جنس اجنه و ملائک است.

حشمت اله آزادبخت: نیمه‌های شب بود. عرض باریک خیابان فرعی را در حال پیمودن بودم که صدای ضجه‌ای در شب پیچید و پشت سرش پاهایی پتی به پیاده‌رو دوید: نزن… روله! … من مادرتم. 

حشمت آزادبخت/نشریه ی سیمره: قالی کهنه‌ی خاک‌آلودی را که از سمساری وسط خیابان خریده بودم، برای شست‌وشو به خانه‌ی پدرم بردم. خانه‌ای که تازه اجاره کرده‌ام گویا از کُرّگی حیاط نداشته. منظورم خانه‌ای است که احتمالاً کلنگش را شهردار اسبق تخت‌جمشید بر زمین زده باشد…

حشمت‌اله آزادبخت/نشریه ی سیمره: از پیچ و خم تنگه بیرون می‌آییم. تا جایی که راه نشان داده‌است این نقطه را باید شلوغ‌ترین اجتماع درخت‌هایی دانست که تبر پیری و تکان دست بادشان بر زمین کوفته است. 

در دوران هخامنشیان مهرگان بزرگترین جشن ها محسوب  می شد. با حساب کردن روزهای کبیسه به سال، تاریخ این جشن به شانزده مهر انتقال یافت اما در تقویم اوستایی که مورد استفاده زرتشتیان و قوم لک می باشد این جشن برابر بیست و دوم از مهر ماه (باد روز) می باشد. به عبارتی جشن مهرگان یا اول وهار همان جشن تویلتکن در لکستان و میان مردمان قوم لک میباشد.

یحیی ذکا: در لرستان از هزاره یکم پیش از میلاد سرپرچم مفرغی مشبکی به دست آمده که اینک جزو مجموعه پروفسور زاره در موزه لوور محفوظ است (ش 26). در داخل دایره این سرپرچم، رقص دست به دست چهارنفر با ترکیب‌بندی بدیع و ماهرانه‌یی نشان داده شده است. باز در پایه همان سرپرچم که محل گذرانیدن نیزه با چوب پرچم بوده مجسمه دو انسان از پهلو در حال رقص دست به دست نمایش داده شده است (ش 27).

سجاد درویشی: نوشتار پیش رو پژوهشی است هر چند کوتاه، که با مشاهدات چشمی و پرس و جو از افراد بزرگسال و سالمند برخی مناطق لک نشین لکستان.  محصولات فرآوری شده از پوست احشام عبارت است از:هیزَه، مَشکَه، کُونَه، دَلوُلی، کَری وِل، شیراز دان، هَموُنَه ...

بختیار منصوری:

گاماسیاب یا گا ماسی آب (گاو+ماهی+آب=آبی که ماهی به اندازه ی گاو دارد) دارد می میرد. یادش به خیر آن روزها،ما بچه های سیاه سوخته ی روستا، ظهر همین که بره ها را بر میگرداندیم به آغل،داخل حیاط نمیشدیم چوب دستیهایمان را از دم در می انداختیم داخل حیاط و همانجا پیرهنهایمان را درمی آوردیم و لخت تا کنار رودخانه میدویدیم،رودخانه زیاد از خانه ها دور نبود،یک مسیر پانصد متری و یا شاید هم کمتر.

عبدالعلی میرزانیا: بدرستی بر کسی معنای هوره مشخص نیست. هرکسی از ظن خویش گفته هایی را بافته اما سندی را که روشن کننده ی این فضای تاریک باشد در دست نداریم. ما در این فرصت کوتاه بر آنیم تا با مروری بر مقام ها و هوره سرایان بنام و همچنین نظری که برآمده از توانایی ناچیز دانسته هایمان است به ریشه یابی دو نام این آوای کهن بپردازیم تا آنجا که توان دانسته هایمان اجازه می دهد شما خواننده فرهیخته را با این نخستین آوای بشری آشنا کنیم.

دیدن ادامه عکس ها در ادامه نوشتار

پیرزن لک و دوک نخ ریسی

بازی محلی در لکستان: دار  په لان (دال  په لان، دال  په ل، په لان)

برای نگریستن مانده ی تصاویر اینجا را بفشارید.

لباس و پوشش مردان و زنان قوم لک

نویسنده: حمید نظری (heidari_morad@yahoo.com)

از ویژگی های هر قوم لباس و پوشش مردان و زنان آن است. در این میان لک ها نیز دارای لباس و پوشش مختص خویش هستند که در ادامه به شرح آن پرداخته میشود.

سور به معناى میهمانى و جشن مى باشد و اما چرا چهارشنبه سورى و چرا آتش برافروختن و چرا از روى آتش پریدن؟
براساس سروده هاى حکیم فردوسى، سیاوش فرزند کاووس شاه در هفت سالگى مادر را از دست مى دهد. پادشاه همسری دیگر را برمى گزیند، سودابه که زنى زیبا و هوسباز بود عاشق سیاوش مى شود...

طوایف لرستان در یک تقسیم بندی به دو بخش لر و لک تقسیم می شوند که از نظر لهجه, سنن, آداب و رسوم و برخی مسایل مذهبی با یک دیگر تفاوت دارند. ایلات و طوایف لک در شمال و شمال باختری لرستان سکونت دارند و سرزمین لک نشین به صورت خط منحنی در دره های رودخانه سیمره میان بروجرد, نهاوند, خرم آباد, کرمانشاه و ایلام قرار گرفته است. در گذشته لک ها به «طوایف وند» و لرها به «فیلی» شهرت داشتند.

شباهت قبرهای روستای ابوالوفا در کوهدشت لکستان به مقبره کوروش کبیر

روستای کوچک ابوالوفا در کوهدشت دارای قبرستانی با سنگ قبرهای پلکانی (زیگوراتی) و نقشهای کنده کاری شده است که برخی کارشناسان معتقدند شاید بتوان با تحقیق بر روی این قبرها پیشینه معماری مقبره کوروش را تخمین زد.

به گزارش خبرنگار مهر، روستای ابوالوفا درشرق شهرستان کوهدشت لکستان  واقع شده است. روستای کوچک ابوالوفا قبرستان بزرگ و قدیمی وجود دارد که از سالیان دور تا کنون محل تدفین بزرگان این سرزمین بوده است. هر سنگ قبری که برای درگذشتگان قرار داده اند می بایست در شان آن مرحوم باشد بنابراین سعی شده تا سنگهای قبرها دارای با شکوهترین طرحها و سنگها باشد.

دکتر عباس رضایی نورآبادی (استادیار دانشگاه لرستان) از جمله پژوهشگرانی است که سالهای زیادی را به پژوهش پیرامون قوم لک گذرانده است. ایشان تا کنون چندین مقاله لکی منتشر کرده است. در زیر یکی از مقالات جدید ایشان را برای دانلود مهیا است. بر روی لینک دانلود کلیک راست و سپس گزینه save target as را انتخاب و فایل را ذخیره نمایید.

دانلود مقاله: طب و درمان عامیانه در بین مردمان قوم لک

چاپ شده در نجوای فرهنگ 1386 شماره 6

فرارسیدن 1 آبان تاریخ برگزاری جشن باستانی تویلتکن گرامی باد. جشن (عید) تویلتکن از جشن های باستانی ایرانی است که هم اکنون توسط مردمان قوم لک و در سرزمین لکستان برگزار می شود.

کیش  کاسیان  : 

کیش کاسیان  را  شاید  نخستین  نقش  پناهگاه  جنوبی دره  میر ملاس  واقع در کوه   سَر سُر حسن  شان  کوهدشت   نقطه  عطفی  در  پژوهش  برای  دانستن   نخستین   جلوه ها  از  باورهای  آنان  به  نیروی خدایان  باشد  از  نقش ها   در  مفرغ ها  مرکب از  شکار  و  بت  است   یعنی  مجموعه ای  از  از کله  قوچ  با  شاخهای  نیمدایره ای  که  درون   هر  دایره  شاخ  و  یا  حلقه   صورتی  از  انسان  خدا  نما  جلوه  می کند.   

"دیو" و "اهریمن" در فرهنگ لکستان:(در ادامه مطلب)

تفنگچی!

سال ها پیش که تاریخ دقیق آن را بنده نمی دانم "فرح" همسر محمدرضا شاه به سرزمین های لک نشین کنونی یا بهتر بگوییم همان لکستان سفر می کند . بنده هدف این سفر را نیز نمیدانم و آنرا باید از افراد مسن و یا آگاه پرسید. اینکه در این سفر وی به کدامین مناطق لکستان گذر کرده نیز موضوع جالبی است که می توان در نوشتارهای بعدی به آن پرداخت.

همانگونه که می دانید یکی از خصوصیات مردمان لک، توصیف افراد در غالب شعر و بیت است. بنابراین طبق این عادت دیرینه مردان و زنانی که در آن زمان با همسر شاه ایران برخورد می کنند ترانه ای را می سرایند که حتما تا الان آن را بارها شنیده اید.

ترانه معروف "یه کیه، یه کیه، وژه وژه مه خه نی".

مسلما وضعیت پوشش و آداب و رسوم آن زمان زنان لکستان متفاوت با پوشش و آداب غرب گونه فرح بوده است. همین تفاوت ظاهری سبب تعجب مردمان لکستان شده است و زمینه ساز ترانه سرایی برای فرح نیز گشته است.

هوره آوای باستانی مردمان لک و کرد

افزون بر نواحی لکستان، در برخی مناطق کردستان نیز از مور و هوره استفاده میشود.  در سنندج مردمان لک و کرد شهرستان دهگلان و لیلاخ و همچنین مردمان کرد کامیاران به آوای هوره تسلط کامل دارند. درمناطق مختلف کردنشین از هوره به نام های گوناگونی یاد می شود. برای نمونه در شمال کردستان به هوره "لاوک و حیران" و در هورامان "سیاچمانه" میگویند .

ما ایرانیان بخصوص مردمان کردزبان و لک زبان غرب کشور این گونه ابتدایی  و اصیل آواز را هوره می نامیم، کلمه هوره و نامگذاری آن قدمتی حدوداً 7000 ساله دارد و به دوران پیامبری حضرت زردتشت می رسد در ”گات های یسنا“ که بخش مهمی از اوستا کتاب مقدس زرتشتیان می باشد بصورت منظوم نگاشته شده و لذا در آن زمان، مردم برای خواندن آن و نیایش اهورا مزدا آوازی را سر داده که آنرا هوره نامیده اند، هوره ندای حق طلبی بوده و کرداری نیک، پنداری نیک و گفتاری نیک را آواز کرده است.
همانگونه که امروزه بعضی از افراد  و خصوصاً قاریان قرآن با تلاوت آیات این کتاب آسمانی آوازی را سر می دهند که ا زیک سو پیام خدا را که پاکی، فرزانگی و حقانیت است سر می دهد و  از سوی دیگر نیز موسیقی آهنگین این آواز چنان ژرف و گرم و زلال است که دل و جان را به ارتعاش در می آورد، آن زمان نیز بعضی از افراد  با تلاوت گات های اوستا، این حس های ژرف و زلال را به دیگران انتقال داده اند که هم، هنری لطیف و هم عملی مومنانه و اعتقادی محسوب می شد.
آقای فاروق صفی زاده پژوهشگر کرد زبان در کتاب ”پژوهشی درباره ترانه های کردی“ چنین می گوید:
این آواز، اصیل ترین موسیقی کردی می باشد که از زمان های کهن به یادگار مانده است، که ویژه ستایش از اهورا مزدا بوده است و کردها که پیرو آیین آسمانی زردتشت بوده اند در هنگام مرگ کسی و روی دادن پیشامدی و یا پس از پیوند با اهورا مزد، شروع به خواندن هوره کرده اند و آواز سوزناکی را که برگرفته از نوشتار آسمانی اوستا بوده به شیوه هوره خوانده اند، واژه هوره از اهوره گرفته شده است، همین شیوه هوره در خواندن قرآن به کار می رود و واژه سوره از همین واژه گرفته شده است.
وی در بخش دیگری از کتاب خود می گوید:
هوره از ریتم آزاد پیروی می کند، این گونه آواز بیشتر در مناطق گوران، سنجابی، قلخانی و کلهر مرسوم است.

مقام های هوره:
بان بنه ای، بنیری چر، دودنگی، باریه، غریبی، ساروخانی، گل و دره،پاوه موری، قطار، هجرانی، مجنونی، سحری و هی لاوه.
هوره آواز ممتدی است که خواننده، شعرها و ابیات بیشماری را در ذهن داشته و آنها را هنگام آواز به صورت پی در پی استفاده می کند، گاه شعرها سروده خود خواننده است و گاه شعرهای مورد استفاده را از دیگر شاعران به عاریت می گیرد، هوره در گذشته های دور، مضمونی مذهبی داشته و بیشتر به آواز کردن آیات کتب آسمانی یا آموزه های منظوم مذهبی پرداخته است اما امروزه مضمونی عاشقانه دارد.
هوره مختص به یک دوره تاریخی و یا یک جغرافیا و فرهنگ خاص نیست، هوره یا همان آواز اصیل ابتدایی، مادر همه آوازه، تصنیف ها و ترانه های مردمان جهان است، مادر آوازها و ترانه های تمام ملل دنیا صرف نظر از نژاد و فرهنگ و زبان و معیشت و آیین و جغرافیا و تاریخ آنها.
همانگونه که برکه، دری، رودخانه، سیل، اقیانوس، باران، ابر ومه همه و همه از آب اند و آب مادر و اساس همه این دگرگونی هاست، هوره نیز مادر همه تکثر ه، تنوع و هزار چهرگی آوازها و ترانه های شاد و ناشاد مردم جهان است.
برای درک درست این موضع باید به گذشته بر گردیم به آن زمانی که سازها و آلات موسیقی وجود نداشته اند، آیا در آن زمان موسیقی چیزی غیر از هوره بوده است؟
البته هر صدای موزونی از صدای نی گرفته تا آواز قناری موسیقی تلقی می شود اما منظور ما در این نوشتار موسیقی به معنای متعارف آن است، در گذشته ه، انسان ها به تنهایی و یا بصورت دسته جمعی به خواندن ممتد آواز روی می آوردند، بعد به مرور زمان انواع ساز ها و آلات موسیقی به میان آمدند و آن هوره ممتد و موزون را به قطعات و اجزاء متنوع و متکثر امروزی بدل ساخته اند، امروزه آوازهای سنتی ایرانی همان هوره است که به صورت ردیفی و دستگاهی خوانده می شود.
در مناطق لک نشین غرب کشور خصوصاًَ استان ایلام هنرمندان بزرگی وجود دارند که خواندن آواز هوره را به حد کمال رسانیده اند، از سرایندگان بزرگ این آواز در گذشته می توان به شادروان داراخان و مرحوم علی نظر اشاره نمود.

 دانلود ویدئو کلیپ های رقص لکی

کلیپ تصویری "لکم برا لکم" از محمد امین غلامیاری خواننده لک کرمانشاهی (هرسین):

کلیک کنید

کلیپ تصویری "لکستان" از صابر چهری خواننده لک کرمانشاهی

کلیک کنید

کلیپ تصویری "برامینان" از لک های عراق

کلیک کنید

میکس طنز لکی: ترانه هدایت نصوری

کلیک کنید

حمید نظری: از آنجا که این قوم یکی از اقوام اصیل ایرانی است به همین خاطر با خیلی ازآداب دیگر اقوام اشتراکاتی دارد. از جمله عید نوروز، چهارشنبه سوری، اعیاد مذهبی. علاوه بر اشتراکات مذکور آنها رسوم خاص خود را نیز دارند .که البته با تاثیر شهرنشینی ومدرنیته کم رنگ شده اند.به عنوان مثال  مراسم عزاداری (پرس یا چمر) و مراسم عروسی ، شب نشینی وفال چهل سرور، فال شب شنبه (شوشمه) ، شو چله و مراسم های کامریجان درمیان اهل حق و ....

مور آوای باستانی قوم لک

"مور" رایج ترین,عمده ترین وپرطرفدار ترین آواز یا سرود در میان لک هاست وآوازی است که منحصر به این قوم می باشد. مور را با چندین ریتم و مقام موسیقیایی می خوانند. این سرود ذاتا غمگنانه ودلتنگ کننده بوده وبا اشعار حماسی وعاطفی حزن انگیزی خوانده می شود.لکها به گاه دلتنگی و غم و غصه های ژرف ونیز در سوگ عزیزانشان در مراسم سوگواری به مور پناه می برندوآن را سر میدهند.

شالوده مور حکایت گر همه ی رنج وحرمانها,امیدو آرزوهاو ایده وآرمانهای به خاکستر نشسته این قوم از هزاران سال پیش تاکنون است.لک ها در مراسم رسمی سوگوری برای عزیزانشان و روی جنازه و قبر از دست رفتگان خود مور می خوانند.معمولا یک یا دو و گاهی چندین زن با هماهنگ کردن ریتم صدایشان با یکدیگر در رثای تازه در گذشته مور می خوانندو بقیه زنها گریه می کنند.در برخی مناطق لک نشین چون طرهان,چگنی و...علاوه بر زنها مردها نیز در مراسم سوگواری(پٍرس)مور می خوانند.

خانم فریا استارک در کتاب سفر به الموت که در سفر به لرستان آنرا به رشته تحریر در آورده به مور اشاره می کندو آنرا شبیه آوایی می داند که در در نواحی آلپ شنیده است.در برخی کتب معتبر تاریخی ذکر شده است که لطفعلی خان زند مور را به زیبا یی می خوانده.مور از هجران و فراق انسانها حکایت می کند و انسان با شنیدن و خواندن آن دچار غم و اندوهی همراه با سرکشی و طغیان می شود.تاثیرات تحریک آمیز این سرود باستانی و نوای موسیقیایی سحر آمیز تا آنجا بوده که برای جلوگیری از تحریک و طغیان جوانان خواندن آن بارها از سوی والیان طوایف لک ممنوع شده است.

اقبال باقری ـ منصور خان مینایی ـ غلام درگاهی ـ عینعلی تیموری و صفر برزونی پنج تن از مور خوانهای سالهای اخیر خطه ی لکستان و لرستان بشمار می روند که صدایشان از طریق نوارهای کاست در همه جای منطقه شنیده می شود.از مقام های مور می توان به کزه و لره اشاره کرد که انسان با شنیدن آنها حالتی غمگنانه و دلتنگ پیدا می کند.

منبع:  وبلاگ زنده باد لکستان

http://ager.blogfa.com/

 مراسم ازدواج در لکستان

مراسم عروسی در منطقه (لکستان) در میان تمام رده‌ها و گروههای اجتماعی یکسان برگزار می‌شود. تنها تفاوت قابل مشاهده تعداد مهمانان دعوت شده به این مراسم است. لک‌ها عموماً به این مراسم اعتقاد زیادی دارند و آنها را به شیوه‌ای آیینی و باشکوه برگزار می‌کنند. آنها در مراسم عزا هیچ عنصر مدرنی را نپذیرفتند اما در مراسم ازدواج برخی عناصر مدرن را در کنار عناصر قدیمی جای دادند. از جمله عناصر مدرنی که در عروسی لک‌ها وجود دارد ساز ارگ به جای سرنا و دهل، لباس عروس به جای گلونی، دوربین فیلمبرداری، آرایش عروس و استفاده از ماشین‌های جدید به جای اسب است. از جمله عناصر قدیمی که در مراسم ازدواج لک‌ها هنوز باقی است می‌توان از رسم‌های متعدد، موسیقی، لباس زنان و رقص‌های لکی نام برد. رسم‌های متعددی که در مراسم عروسی وجود دارند از قرار ذیل‌اند:

آیین سوگواری در دلفان لکستان(نورآباد)

یوسف مجید زاده - بیژن کلکی - حسین نادری ، زیر نظر دکتر صادق کیا

هنگامی که سرپرست یا خان یا بزرگ طایفه‌ای می میرد نخست زنانی که با او خویشی نزدیک دارند (مانند زن، مادر و خواهر) و همچنین چند تن از زنان خویشاوند و همسایه، پیرامون جسدش گرد می آیند و به زاری و شیون می پردازند . این زنان بر بالین او می نشینند و دسته ای از گیسوان بافته خود را می برند و بر روی جسد می اندازند. خویشاوندان دور و همسایگان این کار را بیشتر به پاس خویشان نزدیک می نمایند و اجباری به بریدن گیسوی خود ندارند. گاهی زنان دیگر هم که با صاحبان سوگ دوستی یا خویشاوندی دارند، در این آئین شرکت می کنند . مردان نیز ......

 گاروا: تمنای باران

«گارو‌آ» مراسم تمنای باران در شهرستان نور‌آباد دلفان (مرکز مناطق لک نشین) است. سالی که کم باران می‌بارد، زنان یک آبادی به آبادی مجاور حمله می‌کنند به قصد بردن و ربودن گاو‌های روستای مجاور. زنان روستایی که مورد حمله واقع شده اند در‌صدد دفاع بر می‌آیند. این مراسم حالتی نمایشی دارد ولی گاهی جدی شده و همدیگر را زخمی می‌کنند. آنها معتقدند، خدا با دیدن این صحنه دلش به رحم می‌آید، و تمنای باران را اجابت می‌کند.

لباس و پوشش محلی زنان ایلام
وحید درخشنده

در زیر به توضیح تعدای از پوشش های محلی زنان ایلامی پرداخته شده است. این پوشش ها در بین سایر زنان لک مناطق دیگر نیز مورد استفاده است.

سرپوش یا سرون: Sarvan

در گذشته زنان بیشتر نقاط استان ایلام مقداری از موی سر طرفین خویش را پس از بافتن در دو طرف صورت آویزان میکردند و به آن چتر می گفتند. و این عمل صرفا برای زیبایی بوده و بقیه موی سر کاملا پوشانده می شد .سرون نوعی پوشش برای زنان است که در برخی نقاط مانهند شیروان چرداول و ایوان و معدود نقاط دیگر استان متشکل از کلاه یا عرقچین – یک یا دو عدد گل وندی و گاهی هبر و یا نوعی چفیه سیاه رنگ رگه دار می باشد . که به دور عرقچین بسته شده و حجم بزرگی را تشکیل و مقداری از اضافه آنها برای زیبایی به پشت آویزان می گردد.  

زاگرس نشینان قوم لک

منبع: مجله خانواده سبز

زاگرس نشینان قوم لک

    قوم لک یکی از اقوام ایرانی ساکن در منطقه غرب ایران هستند و به عبارتی جزو زاگرس‌نشینان به حساب می‌آیند. این مقاله به بررسی وضعیت جغرافیایی و سرزمین لک‌ها، زبان و موسیقی، مذهب، آداب و رسوم و مراسم ازدواج آنان به طور خلاصه می‌پردازد.
    
     پراکندگی جغرافیایی

   لک‌ها از حیث پراکندگی در میان چهار استان غرب کشور قرار دارند. یعنی درجنوب استان همدان، شمال غربی و غرب استان لرستان، شمال شرقی و شرق استان کرمانشاه و قسمتهای شمالی استان ایلام، زندگی می‌کنند...
    گفتنی است در زمان فتحعلی شاه قاجار چند تیره از لک‌ها به ظهران چای زنجان رفته و ساکن شدند. ویلیام پرایس که سمت منشی‌گری سرگور اوزلی را داشت به هنگام سفر طولانی خود از بوشهر به آذربایجان در این ده ‌ماند و در سفرنامه خود به نام منزل به منزل، در منزل 54 از آنها یاد کرده است.