مراسم ازدواج در لکستان
مراسم عروسی در منطقه (لکستان) در میان تمام ردهها و گروههای اجتماعی یکسان برگزار میشود. تنها تفاوت قابل مشاهده تعداد مهمانان دعوت شده به این مراسم است. لکها عموماً به این مراسم اعتقاد زیادی دارند و آنها را به شیوهای آیینی و باشکوه برگزار میکنند. آنها در مراسم عزا هیچ عنصر مدرنی را نپذیرفتند اما در مراسم ازدواج برخی عناصر مدرن را در کنار عناصر قدیمی جای دادند. از جمله عناصر مدرنی که در عروسی لکها وجود دارد ساز ارگ به جای سرنا و دهل، لباس عروس به جای گلونی، دوربین فیلمبرداری، آرایش عروس و استفاده از ماشینهای جدید به جای اسب است. از جمله عناصر قدیمی که در مراسم ازدواج لکها هنوز باقی است میتوان از رسمهای متعدد، موسیقی، لباس زنان و رقصهای لکی نام برد. رسمهای متعددی که در مراسم عروسی وجود دارند از قرار ذیلاند:
الف) هنگام تعیین شیربها و (خلات( )هدیهای است که از جانب داماد به یکی از اقوام خانواده عروس داده میشود) جر و بحثهای زیادی بین خانوادهها در میگیرد نکته جالب توجه در این مراسم صوری بودن آن است زیرا در نهایت آنها شیربها و خلات را نمیپذیرند.
ب) عروس و داماد هنگام عقد دور عقدنامه میچرخند و این یک رسم قدیمی است.
ج) هنگام عزیمت عروس از خانه پدری مقداری نان خشک به همراه یک دستمال ابریشم به کمر وی میبندند (این رسم نزد همگان اجرا میشود در زمان قدیم تصور این بوده است که عروس با رسیدن به خانه جدید ممکن است که گرسنه باشد و نتواند گرسنگی خود را بیان کند. بنابراین غذای مذکور برای رفع گرسنگی وی بوده است. مضاف بر این نشانه روزی رسانی و برکت نیز بوده است.) علاوه بر این خانواده داماد با آوردن عروس باید یک شی هر چند ناچیز (مثلاً در حد یک نعلبکی و گاهی بیشتر) را از خانواده عروس همراه خود بیاورند. این رسم نزد لکها عمومیت دارد اما برای کاکاوندیها و کولیوندها کاملا حیثیتی است.
د) هنگام رفتن عروس ازخانه پدر درگیریهایی بین دو خانواده به وجود میآید. این درگیریها در بین همه خانوادهها هست، اما هیچکدام واقعی نیستند. انگار که یک رسم سنتی را به جا میآورند. این مقاومت در زمان گذشته نیز وجود داشته است. این رسم کاملا صوری است و نوعی بیان خود و ادای احترام به هویت جمعی است.
ح) خانواده داماد حتی در روز روشن با چراغ توری و اسپند دود کردن به پیشواز عروس میروند. عروس نیز باید از روی (قربانی) رد شود و ذرهای از لباس عروس را به خون آن آغشته کند. و) خانواده داماد با وجود غذاهای متعدد که در مراسم عروسی تهیه میشود یک غذای محلی به نام (گنم روین( )این غذا بسیار قدیمی است و معمولاً برای عروس میبرند. پسته و گردوی کوبیده شده را با خرما و گندم قاطی میکنند و به آن روغن حیوانی اضافه میکنند. وجود این غذا در عروسی ضروری و خوردن یک قاشق آن نمادین است) را نیز تهیه میکنند و شرکت کنندگان در عروسی منتظر میمانند تا حتی اگر به اندازه یک قاشق هم که شده از این غذا بخورند. علاوه بر رسوم مذکور، رقصهای مراسم ازدواج کاملا محلیاند مانند شلهشله، سوار سوار، فتاپاشای، سملی سما، گریان و دوپا... این رقصها هر کدام با آواز و مقام موسیقی خاص خود اجرا میشود. پوشش زنان در مراسم ازدواج کاملا محلی و خاص است. این لباس (کراس) نام دارد و اکثر زنان آن را میپوشند. مراسم عروسی حتما در یک فضای باز یا بسیار وسیع برگزار میشود و تمایزی بین زنان و مردان وجود ندارد. روی هم رفته علیرغم حضور عناصر مدرن همچنان هویت لکی در این مراسم حفظ شده است. نوعی همنشینی عناصر عام (جهانی) و خاص(محلی) در این مراسم دیده میشود.
برخی رسمهای کهن علیرغم غیرواقعی بودنشان همچنان از حیث معنایی و هویتی برخوردارند و این یکی از عناصر اصلی هویت قومی است.