ابزار هدایت به بالای صفحه

تعریف قوم چیست؟ آیا لک یک قوم است؟

در این نوشتار  به بررسی دلایل قوم بودن لک پرداخته می شود. به اعتقاد نویسندگان وبگاه مردمان لک، لک قومی ایرانی است. در پایان نیز تعدادی از منابعی که در آنها از لک به عنوان یک قوم نام برده شده یاد می شود.

و اما تعریف قوم. ببینیم که آیا لک میتواند یک قوم باشد یا نه؟ آیا لک زیر مجموعه یه قوم بزرگتر است؟ آیا لک خود دربرگیرنده اقوام دیگری است؟

 """منبع: مجموعه مقالات موجود در سازمان دانش آموختگان ایران اسلامی ادوار تحکیم وحدت: نویسنده: شاهین زینعلی

یک قوم از یک نژاد مشترک و اصل و نسبی یکسان سرچشمه گرفته است . دارای زبان مشترک قومی و نیز در بسیاری از موارد ، مذهب مشترک است .

به لحاظ فرهنگی "فرهنگ قومی" زیر مجموعه ای از فرهنگ ملی محسوب می شود که اگرچه در ذات و سرشت خود با آن مشترک است ، اما دارای مشخصه هایی است که آن را از فرهنگ دیگر اقوام تشکیل دهنده ملت متمایز می سازد .

از دیدگاه جامعه شناسان "قوم" بیش از هر چیز مقوله ای نژادی است و تغییر و تحولات آن معمولاً با تغییر و تحولات جمعیتی همراه است . به طور مثال در تاریخ تمدن ایرانی یکی از اقوامی که در نواحی غرب ایران ساکن شدند ، مادها بودند که پس از برخی تغییرات که در اثر رشد جمعبت بر آنان حادث گشت به چند شاخه تبدیل شدند که کرد ها و آذری ها شاخص ترین آنها هستند . رشد جمعیت و ایجاد برخی تمایز های فرهنگی آنها را تبدیل به اقوام جدیدی نمود که گرچه در سرشت خود همچنان یکسانند ، اما هر کدام قومی جدا به حساب می آیند . به طوری که دیگر صحبتی از قوم "ماد" در ایران نمی شود ، اما از کردها و آذری ها به عنوان اقوامی ایرانی صحبت می شود . پایان"""

و اما تطابق ویژگی های مردمان لک با معیارهای ایجاد یک قوم:

1-  لک ها دارای زبان مشترک هستند که به آن زبان لکی میگویند. و هیچ کدام از ما در زبان بودن لکی شک ندارد کماآنکه لکی به عنوان یک زبان در ISO-639-3 که استاندارد بین المللی زبان ها است به عنوان یک زبان ثبت شده و علامت اختصاری آن LKI است.

 2-  بیشتر لک ها دارای مذهب یکسان هستند و آن شیعه است. هر چند که برخی گروه های لک دارای مذهب اهل حق نیز می باشند. همچنین در کرمانشاه نیز لک های یهودی وجود دارد. شما نیز در یکی از نوشتارهایتان از واژه داوت DAWET سخن گفته بودید. البته شما این واژه را به اشتباه داود DAWED نوشته بودید. ابتدا یک گله از شما: آیا تا به حال جمله "کر داوت ار دورت" یا "داوتت بچو ا قه"  رو شنیدید؟ آین جمله لکی است یا لری؟

شما متاسفانه به اشتباه یا به عمد این واژه "داوت" را لری نامیدید. بگذریم در مورد واژه "داوت" و ارتباط آن با داوود پیامبر و نفوذ دین یهود در ایران نوشته بودید. اضافه میکنم که نفوذ دین یهود به ایران از ناحیه شوش خوزستان آغاز شده. جاییکه امپراطوری خشایار شاه، شاه ممالک مصر تا چین وجود داشته است. در آن زمان یهودیان زنی را وارد حرمسرای خشایار شاه می کنند که بعد ها همسر امپراطور می شود و بعد ها توسط همین زن وزیر اعظم نیز یک فرد یهودی انتخاب میشود. و این آغاز نفوذ دین یهودیت در سرزمین پهناور ایران آن موقع بوده است که تاثیرش را در وجود و کاربرد واژه "داوت" در زبان لکی نیز می توان دید.

3-  لک ها دارای فرهنگ قومی هستند. چرا که فرهنگ قومی زیر شاخه ای از فرهنگ ملی محسوب می شود. مراجعه شد به کتاب بومیان دره مهرگان/ رستم خان عثمانوندی  همچنین کتاب فرهنگ لکی

4-  تغییر و تحول و تغییرات واقعی در تعداد لک ها همرمان با گسستگی و آغاز پراکندگی لک ها آغاز شده است. لک ها در زاگرس مرکزی- عراق- شمال خراسان و داغستان پراکنده گشته اند که همین امر سبب کاهش موضعی تعداد آنها ولی افزایش کلی تعداد شده است.

تغییرات ظاهری در تعداد لک ها نیز همزمان با نام نهادن سرزمینی در غرب ایران به نام "لرستان" آغاز شده است که با این کار لک های زیادی دچار سر درگمی شده  خود را لر نامیده اند. امروزه نیز همین وضع متاسفانه ادامه دارد.

 و اما منابعی که در آنها لک را یک قوم نامیده اند:

منبع نخست: کتاب دستور زبان لکی

صفحات  33 تا 36

نویسنده: آقای امین دادستان

نسخه الکترونیکی این کتاب برای دانلود در وبگاه مردمان لک موجود و قابل دانلود است. 

منبع دوم: کتاب بومیان دره مهرگان (دره سیمره: لک ها)

نویسنده: رستم خان عثمانوندی

انتشارات ماهیدشت کرمانشاه

انشا... در آینده فایل الکترونیکی این رو هم در وبگاه مردمان لک خواهید دید.

منبع سوم: رستم و سهراب به روایت قوم لک

منبع: فصلنامه زبان و ادبیات فارسی

نویسنده: دکتر علی عباس رضایی نورآبادی/ عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان

این منبع نیز در وبگاه مردمان قوم لک موجود و قابل دانلود است.