کتاب لکی گولریزان منتشر شد

مجموعه اشعار لکی  "حجت‌الله مهدوی"  شاعری برآمده از پرافتخارترین حوزه شعر و ادب در غرب کشور یعنی حوزه ی کولیوند تحت عنوان "گلریزان" به همت انتشارات شاپورخواست خرم‌آباد منتشر شد.

این رخداد فرخنده را به همه ی دوستداران فرهنگ وهنر در ناحیه لکستان و همه ی ساکنان  استان های لرستان وکرمانشاه وایلام وهمه ی انهائی که دل در گرو شکوفائی  زبان لکی دارند تبریک می گویم

عزیزی کدخدایی

زبان لکی غنی تر از زبان کردی ایلامی و کرمانشاهی

حیدر میرانی می نویسد:

به نظر شما لکی از زبان ایلامی و کرمانشاهی غنی تر نیست!!!؟ به نظر بنده حقیر به 12  (دوزاده) علت گویش لک های لرستان و ایلام و کرمانشاه از زبان به اصطلاح کردی جنوبی کامل تر است و زبان کردی به اصطلاح جنوبی از زبان لکی گرفته شده است

به نظر من حقیر لکی ادامه زبان پهلوی است و همه زبان های شمال غرب و غرب از این زبان منشعب شده اند . به جرأت می گویم لکی حتی از گویش سورانی و کرمانجی هم کامل تر است برای اثبات این حرف ها دلایلی دارم که شما هم آنها را می دانید اما تعصب شما را به بی راهه برده است .....

در ضمن خودتان به چند مورد از مورخان کردستانی اشاره کرده اید .... از این همه تعصب بی جا ی شما متعجبم باور کنید قائد رحمتی ...میرانی ...و خیلی های دیگر که اینجا نظر داده اند لک هستند!!! و به زعم شما بختیاری نیستند ....هرچند بنده اعتقاد دارم ...چند طایفه در ایلام که الان به گویش به زعم شما کردی جنوبی!! تکلم می کنند ....بختیاری اند.... باور کنید راهی که شما و دوستان شما در پیش گرفته اید چه در صدا و سیمای ایلام چه در انجمن های ادبی کاملن به نفع فرهنگ لری خصوصا لکی است ....چون موج اعتراضات کم کم دارد به همه غیر کردها سرایت می کند و اتفاقاتی در شرف افتادن است!!

عجیب اینکه برخی از دوستان کردی که تا کنون من کردشان می پنداشتم چند وقت پیش تماس گرفتند و حرف هایی زدند که برایم جالب بود .... تا می توانید فریاد بزنید کردی جنوبی و گویش لکی را به هیچ بیانگارید ....زمان همه چیز را ثابت می کند .

یکی از بازدیدکنندگان از وبگاه  به نام "تاویر" در اعتراض به اطلاق نام "کوردی جنوبی" به اقوام و طوایف ساکن ایلام، کرمانشاه و لرستان نوشتاری را برای بنده ارسال کرده که بر خود میدانم نظر ایشان را منتشر کنم. توضیح بر اینکه آقای ظاهر سارایی از محققان عزیز ایلام چندی پیش کوردی جنوبی و سپس کوردی گورانی را برای اقوام این نواحی پیشنهاد داده بود.

تاویر در پاسخ برخی نظرات دوستان می نویسد:

همه می دانیم که فرهنگ و ادب لکی و زبان گسترده وبسیط و فرهنگ ناب و بکر آن حکایت از عظمت ای دیار از گذشته های دور می دهد از هنگامی که غار میر ملا س سینه اش را به نقاشی های لکهای باستانی سپرده و از زمانی خاوه و چنگری خاطرات در سینه انباشته اند از اینرو این نام بزرگ و عظمت فرهنگی را هر کسی تصاحب کند حجم بی نظیر ی از افتخار را کسب نموده است.

حال بیا و تصور کن که این نام بلند در چه ظرفی جای می گیرد به نظر من خنده دار تر از همه اینست که بخواهیم بحر را رد کوزه ای جای دهیم و بعد اگر این نام بلند را از مدعیان جدا بدانیم چه می ماند؟ خودتان بگویید چه می ماند؟ به نظرم فرهنگ و هنر و ادب لک ها چون آهویی زیبا می ماند که طمع شیر و پلنگی تیز دندان را بر انگیخته و برق تیزی دندانهایشان صاحبان این کالای گران ارز را مسحور نموده است اما شک نکنید که این آهو گریز پاست و در چنگال شیر و پلنگ اسیر نمی شود و مرغزار ایران زمین را از وجود خود بی بهره نمی دارد.

شیر و پلنگ برای رفع گرسنگی باید دنبال خرگوشی باشند و چشم غره ای بهم دوست عزیز جناب آقای سارایی کردی جنوبی ساخته ی ذهنی است که با و جود دانستن واقعیتمی خواهد کجدار و مریز وجدان خود را آسوده نگه دارد من شما را به یکی از بزرگترین پژوهشگران کرد جناب آقای صفی زاده ی بوره که ای ارجاع می دهم که در کتاب مشاهیر اهل حق همه ی کلهر و ایلامی و ... را تحت نام لک در آخر کتابش تقسیم بندی نموده است

اما جناب آقای قاید رحمت عزیز با کدام استدلال و طبق کدام سند شما لکها را لر می دانید؟ آیا با تبلیغات رسانه ای امروز و دمیدن در بوق و کرنا این را می توان ثابت نمود یا باید مستدل بدان پرداخت؟ حتی طیق آنچه بدست ما رسیده است منشا کردها و لرها را در آغازین روزهای موجود شدنشان به اجتماعی کوچک از مناطق لک نشین آغاز شده(مانرود یا مادیانرود در ) اما چرا لک ها بدین نام مسما شدهاند و قبل از بوجود آمدن لرها و کردها با چه نامی خوانده شده اند نیاز به بررسی و از حوصله بحث خارج است پس با این اوصاف لرها ی عزیز و کردهای عزیز به این فکر باشند که اگر دست از این ادعای ناحق بردارند بی وجود لکها چگونه خواهند بود؟

البته لک ها همواره برادر لر وکرد وسایر اقوام ایرانی خواهند ماند و همه با هم می گویند

                                   چو ایران نباشد تن ما مباد

نبرد اصلی رضاخان درلرستان با لک ها بوده است و نه با لر ها

در یکی از نشریات محلی (سیمره: چاپ غرب کشور) و برخی سایت های اینترنتی بحث جنجالی پیرامون لرها، کردها و لک ها پیش امده که در یک سو جناب آقای ظاهر سارایی و در سوی دیگر آقای قاید رحمتی قرار دارد.

در میان گفته های این افراد برخی گفتارها پیرامون قوم لک و منطقه لکستان قابل توجه است که در ادامه به آن پرداخته می شود:

1-    دوستان لرستانی ما و مخصوصا این نویسنده­ی مورد اشاره ، خیلی این موضوع را برجسته کرده­اند که کردهای عراقی خود را" لر" می نامند و دلیلشان هم وجود سایتی است به نام " اللورستان الغربیه " . به اطلاع این عزیزان می رسانم ،  اصولا تلقی کردهای عراقی از" لر "چیزی جز کردی جنوبی نیست و منظورشان کردهای ایلام و کرمانشاه و لکستان است و با کمال تعجب و تاسف باید گفت آن­ها کمترین شناخت و تلقی­ای از لری رایج در لرستان و بختیاری ندارند و خیال می­کنند که همه لرهای عالم مانند ایلامی ها وکرمانشاهی ها و لک­ها حرف می­زنند .

2-    نوشته اند که لک ها 80 در صد از جمعیت لرستان را تشکیل می دهند . من این موضوع را قبلا در نشریه­ی آسو نوشتم و گفتم که ازحیث جمعیتی لک­ها قوم غالب در لرستان هستند  که مورد اعتراض ناقدی قرار گرفت . خوشحالم که این ناقد محترم گفته­ام را تایید می کند . و از آن جا که ایشان خود لر هستند وگویا لر بختیاری ، این موضوع بیشتر اهمیت می یابد .

3-    درکنکاش های علمی به این نتیجه رسیدیم که مغلطه ای در لرستان برای انکار هویت لک ها نیز صورت گرفته است که من  در شماره ی 4نشریه ی داخلی اداره­ی فرهنگ وارشاد اسلامی کوهدشت به نام " آسو " مطرح کردم که دوستان می توانند به آن ، ونقد و جواب نقد آن مراجعه نمایند

4-    لکی را به پیروی از تقسیمات جغرافیایی و سیاسی و اداری یکی از گویش‌های لری دانسته‌اند،  چنان­که آقای امان اللهی گفته­است: « لرها به دو زبان  لری و لکی صحبت می‌کنند.»(امان اللهی : 47) .

حال آن که به تصریح خود ایشان، لکی جزء گروه زبان های شمال غربی است(همان : 52) ، و محققان نیز به تفاوت زبانی و تباری لک و لر  اشاره کرده‌اند ؛ لردکرزن گفته است: « ایشان (لرها) به هیچ وجه خوش ندارند که در زمره­ی کردها که لک شمرده می‌شوند، محسوب شوند.»(همان : 32).

5-   ممکن است که معدودی از  لک­ها در لرستان به دلایلی از جمله قرارگرفتن در جغرافیای سیاسی لرستان و همجواری با لرها خود را لر بدانند اما به هر حال قاطبه­ی  لک­ها به دنبال هویت مستقلی برای خود هستند . اگر خود را کُرد ندانند ، لر هم نمی­دانند . می گویید  نه ، یک نظر سنجی در سراسرمناطق لک نشین برگزار کنید. لک­های دیگر استان­ها با قاطعیت بیشتر ، لر بودن خود را نفی می­کنند.

6-    لک ها قوم بزرگی هستند که به شدت مغفول مانده­اند . آن ها درمیراث مشترک ادبیات کردی خاصه کردی جنوبی شریک هستند و نواها و نغمه ها و زبان و هویت خاص خود را دارند و جمعیت زیادی را تشکیل می­دهند که در لرستان و ایلام و کرمانشاه و همدان و جاهای دیگرپراکنده­اند . آن ها نقش اصلی را در معادلات سیاسی لرستان داشته­اند کما این که نبرد اصلی رضاخان درلرستان با لک ها بوده است . جالب این که وقتی بیرانوندها ازدست نیروهای امیراحمدی گریخته ، و به پشتکوه پناه آورده بودند ، نیروهای  والی لر ایلام یعنی غلام­رضا­خان ابوقداره درهماهنگی با رضاخان ، بیرانوندها را ازپشتکوه راند( والیزاده معجزی  ، 1382 : 146)  و بسیاری از آن ها را به خاک و خون کشید ( به گواهی  کهن­سالان مورد مصاحبه­ی حاضر در آن درگیری ها ).

7-   هر گاه که خواسته ام به لک ها بپردازم با اعتراضات و جاروجنجال زیادی مواجه بوده­ام . جنجال اخیر از همه شدید­تر بود ، مخصوصا این که منتقدانم سعی داشتند با تحریک احساسات عامه و عصبی کردن من و کسانی که چون من می اندیشند ، مرا مرعوب ، و به اصطلاح از میدان به در کنند . نمی دانم دلیل این حساسیت غیر عادی چیست . اگرمن این موضوع را طرح نکنم، کسی دیگر طرح خواهد کرد .بالاخره باید این گره باز شود یا نه ؟ چرا عده­ای خیال می کنند که من می خواهم بین اهالی لرستان افتراق و جدایی بیندازم . من وصی و وکیل لک ها نیستم . کنجکاوی و کنکاشی روشنگرانه به دور از هرگونه حب و بغضی مرا به طرح مسئله واداشته­است . مضافاً این که در مطلبی که در سیمره چاپ شده است ، به هیچ وجه قصدم بازکردن مسئله­ی مورد بحث نبود . من در جواب اقتراح سایت بلوط کرمانشاه که خواسته بودند در مورد روندشعر کردی جنوبی نظر بدهم ، مطلبی نوشتم و دوستان لطف کردند و درسیمره منتشرنمودند .

یکی از بازدید کنندگان وبگاه مردمان لک پیرامون طایفه غیاثوندی که از قوم لک هستند در قزوین چنین مینویسد:

با شما بسیار موافقم. من از غیاثوندی های قزوینم. تقریبا نیمی از مردمان شهرستان لوشان راغیاثوندی های لک تشکیل میدهند. حدود 10 در صد قزوین را غیاثوندی ها تشکیل داده اند.

 مدیر وبگاه مردمان لک: ذکر این نکته ضروری است که مردمان لک طایفه غیاثوندی در سایر نواحی ایران نیز زندگی می کنند. برای نمونه می توان از غیاثوندی های ملایر در استان همدان نام برد.

بر آنیم تا از یکی از نوابغ لک زبان جنوب ایلام و اهل دره شهر نام که در سال 1378 رتبه ی 1 بورد تخصصی جراحی مغز و اعصاب کشور را کسب کرد بنویسیم.

دکتر حسن رضا محمدی در سال 1346 در  شهرستان لک زبان دره شهر (ماداکتو)  به دنیا آمد که در سال 1365 در رشته ی پزشکی دانشگاه چمران پذیرفته شد و در سال 1372 در رشته جراحی مغز و اعصاب دانشگاه شهید بهشتی پذیرفته شد و توانست رتبه ی 1 کل کشور را در رشته ی خود کسب کند. ایشان مدت 10 سال است که عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی تهران می باشد.

دکتر محمدی به عنوان یک نماد علمی در مناطق ایلام می باشد و چراغ روشنی برای مریضان غرب کشور که روزانه پذیرای بیماران متعددی از این مناطق در بیمارستانهای میلاد،امام حسین و مفید تهران می باشد.

دکتر محمدی اهل روستای شیخ مکان دره شهر و از طایفه قیاسوند (غیاثوند) است.

شیخ ممشاد دینوری (رض) که در تذکره الاولیای عطار نیشابوری نیز از وی یاد شده یکی از عارفان بزرگ قوم لک می باشد. هویت پژوهی این چهره می تواند موضوعی خوب برای پژوهشگران قوم لک باشد.

برای دیدن متن کامل این مقاله کلیک کنید

http://lavanen.blogfa.com/page/kohdasht.aspx

نظر یکی از بینندگان وبگاه مردمان لک:

دوست عزیز چندتا گلایه دارم .
اول طایفه لک فقط این چندتا نیست که اسم بردی طایفه های بزرگ تری هم هستند که مردم اطلاع زیادی از آنها ندارن برای مثال طایفه قیاسوند که پراکندگی جمیعتش در اکثر ایران هست دره شهر .پلدختر . اندیمشک .خرم آباد .ملایر . نهاوند .قزوین زنجان . رودبار . منجیل ....در کشور عراق در العماره و علی شرقی طایفه بزرگی از قیاسوند ساکن هستند و هنوز هم این طایفه در این شهرها به زبان لکی صحبت می کنند حتی در عراق ما چنتا از مهاجرهای عراقی که همسایه ما بودن از طایفه قیاسوند بودند

دومن لک در لرستان فقط در خرم آباد و الشتر و کوهدشت نیست در پلدختر لک زیاد پیدا میشه قیاسوند . گاو کش ..و چند طایفه دیگر لطفا از اینها هم اسم ببرید

با آرزوی موفقیت
مالمه خرت