جایگاه زبان و ادبیات لکی در میان دیگر ادبیات های مجاور

رضا حسنوند

و اما جایگاه این ادب در میان ادب پارسی هنوز به واقعیت و حقیقت شناخته نشده زیرا هرمحققی که پای در این استان نهاده  بدون استثنا ابتدا وارد خرم آباد شده و بنابر زبان میزبانان و راهنمایان خود ، ز با ن گستره وسیع لرستان را را لری قلمداد کرده و از نام زبان لکی  دورماند ه اند   و بعد از سال ها بعضی از نویسندگان تازه فهمیده اند که؛ نه بابا آن زبانی که لری اش نامیده اند سهو بوده و می بایست لکی اش می نامیده اند و ننامیده اند و اشتباه پر طنطنه مستشرقین اروپائیان را درنام کانگورو مرتکب شدند :

« سالها پیش سیاحی از اروپائیان که به استرالیا رفته بود با دیدن حیوانی دست کوتاه و جهنده نامش را از یکی از بومیان می پرسد و او می گوید :

کانگورو

یکصد سال حیوان بیچاره به این نام مسمی شد ولی اروپاییان  بعدا فهمیدند آن بومی مادر مرده  به زبان خودش در جواب آن اروپایی گفته :

نام این حیوان را  نمی دانم.

 و اروپایی مادر مرده هم خیال کرده واژه کانگورو نام این حیوان است و سال ها به این نام متهمش کردند؟!! و درست ماهم به این سرنوشت دچار شده ایم و امید است بعد از سال ها هم که شده ،مارا به نام خود بدانند و لرهای عزیز و گرامی را دارای یک ادبیات دیگر بدانند.

اما ادبیات لکی  در میان استانهای همجوار متاسفانه وضع اسف بارتری دارد به گونه ای که ادبیات لکی را شعبه ای از ادبیات کردی میدانند و بدبختانه این نظر بیشتر از جانب کسانی است که نه سوادش را دارند و نه موادش را و به صرف یافتن  چند شباهت  مختصر فتوا ی یکی بودن  این دو زبان صادر می کنند و نمی دانند؛ پسته بی مغز اگر لب واکند چه می  شود؛ نگارنده بعد از ربع قرن تدریس در مقاطع مختلف تحصیلی دانشگاهی و دبیرستانی وکسب تجربه در  این همه سال ؛ به خود اجازه این سخنان را میدهم وگرنه، نه عرض خود را می برم و زحمت دیگران را میدارم.

 سخن نگارنده در باب دو بودن زبان لکی و کردی  این است :ساختار واژگانی و قواعد دستوری و دامنه واژ ه ها و حیطه جغرافیایی همه دال برآن است که کردهای عزیز خویشند و ماخود و کاری با نقشه های سیاسی از پیش طراحی شده دراین  وادی نداریم .درست است سال های سال شاعران ما به علت ناآگاهی بر زبان فخیم خود  به سبک و سیاق ادب کردی  شعر می گفتند اما آیا امروزه چنین است ؟ مگر اقبال لاهوری که دیوان عظیمی به فارسی دارد هنوزکسی گفته که او ایرانی است. شما بروید و قاموسهایمان را ملاحظه کنید ببینید چه اندازه اختلاف واژه و دستور و قواعد  و دلیل بر افتراق داریم نه بر اشتراک.

به هر حال و به صد هرحال نگارنده که تمام هم و غم خود را مصروف اعتلای فرهنگی ودر عین حال  بی تعصب زبان لکی نموده، اظهار میدارد که ادبیات ما یک ویژگی منحصر به فرد دارد و وابسته ادبیات  همسایگان نیست آنان محترمند و مانیز مکرم، جای آن دارد که دیگر مارا سربار ادبیات خود نکنند و مارا از خود ندانند. ما نه منکر تشابه در فرهنگهاییم ونه متعصب زبان خود اما:

 .... هندیان را اصطلاح هند به                سندیان را اصطلاح سند به

نگارنده سال های سال با زحمات طاقت فرسا  و کسب تجربه و در انجمنها و جشنواره ها و مطالعه دواوین و کتب مختلفه، رباعی و دوبیتی؛ قالب و مضمون و وزن شعر  زبان و ادبیات لکی را با توجه به ابعاد آسیب شناسی از دهه    60  13به بعد روبه اعتلا برده و شاگردانی در این زمینه و این حوزه شناسایی و به جامعه معرفی کرده ام  زنده نموده و مطمئنم شاگردانم از من هم پیشی خواهند گرفت زیرا ذوق سرشار و آگاهی بلند آنان به همراه ویژگی های  این زبان می طلبد که روزبروزدر ادبیات  پیشرفت حاصل شود. و اگر امروزه به سبک و سیاق و مضامین ملایان شعرمان سخن نمی گوییم به دلیل آن است که نه تنها راه خود را پیدا کرده ایم بلکه توانسته ایم  از تکرار نجات پیدا کنیم  و روبه ابداع آوریم و هزاران سخن دیگر. 

ادامه را در لینک زیر بخوانید

http://shaeranelakzaban.blogfa.com/post-96.aspx

الشتر پایتخت شعر لکی

(همایش شعر لکی)

سرزمین آب و آبادانی، و خدای ایشتار چند روز پیش میزبان همایش منطقه‌ای آسیب‌شناسی شعر لکی یادواره‌ی ملامنوچهر کولیوند بود، تا شاعران و پژوهشگران غرب ایران (کرمانشاه، ایلام، همدان و لرستان) در این دیار گرد هم آیند و زبان لکی را مورد بحث و بررسی آسیب‌شناسانه قرار دهند

 در ابتدای برنامه سیدفخرالدین حسینی رئیس اداره‌ی فرهنگ و ارشاد شهرستان سلسله ضمن خوشامدگویی به حاضرین قوم لر را قومی مستقل دانست که همواره فرهنگ خاص خود را حفظ نموده است و زبان لکی را نیز زبانی مستقل دانست که کمترین تأثیر را از دیگر زبان‌ها پذیرفته است.

منبع:

 http://loor.ir/News.asp?nid=864&ln=fa

علی از کرمانشاه در قسمت نظرات می نویسد:

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

من لک هستم و ساکن کرمانشاه.
اما بالاخره  لکهای غرب کشور اکثرا در سه استان کرمانشاه ، لرستان و ایلام تقسیم شده ایم . و واقعا حقوقمان توسط مسئولین این استانها به رسمیت شناخته نشده است . و اکثر مناطق لک نشین محروم هستند و در این مناطق هیچ نوع عدالتی وجود ندارد مانند عدالت آموزشی ، عدالت اقتصادی و ..... نبود فرصت شغلی و خلاصه از صنعت ، دانشگاه  و فنی و حرفه ای و بهداشت و ..... در این مناطق خبری نیست . و جوانان این مناطق با کمال تاسف آینده ای روشن با این وضعیت نخواهند داشت .
حتی همانطوری که شما اشاره کرده اید با پخش برنامه های لکی در مراکز صدا و سیما مخالفت می شود. راستی این مخالفت به چه معنی است؟ آیا این توهین بزرگی به مردم لک که جمعیت زیادی دارند نیست؟
یا سهم سه شهرستان لک نشین ( نورآباد و کوهدشت و الشتر ) از مصوبات دور دوم سفر رئیس جمهور به لرستان 4/10 در صد آست . آیا نسبت جمعیت این شهرستانها به کل جمعیت استان شما همین نسبت است ؟ آیا این عدالت است ؟
چه کسی مقصر است ؟ من فکر می کنم خود ما و شما هم بی تقصیر نباشیم؟
سر بلند باشید

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

نظرات شما چیست؟ آیا با نوشتار بالا موافقید؟ لطفا برای ما بنویسید. سپاس

Laki

A language of Iran

شما را به بازدید از وبلاگ "فرشته لکستان" دعوت می کنیم.

http://lavanen.blogfa.com/

فتاح کمری مدیرکل صدا و سیمای لرستان در پی درخواست کمیته لک زبانان مقیم تهران و مردم مناطق لک نشین لرستان  گفت : امکان ایجاد این  رسانه در لرستان وجود ندارد.

وی افزود : ایجاد این رسانه نه تنها در  اتحاد و همدلی لرستانی تاٌثیر نخواهد داشت بلکه موجب فاصله گرفتن اقوام خواهد شد ، وی با ملاک قرار دادن لهجه لری بعنوان زبان پایه در صدا و سیمای مرکز لرستان امکان  ایجاد رادیویی به لهجه های دیگر امکان پذیر نیست .

……………………………………………………………………………..............................................…….

 پی نوشت :

  جناب مدیرکل محترم ماهم دوست نداریم بین اقوام لرستان جدایی و فاصله ای بیفتد ولی ما لک زبانانکه حدود بیشتر از جمعیت نیمی از لرستان را تشکیل داده ایم ( مردم شهرستانهای کوهدشت ، سلسله ، دلفان و 40 درصد از مردم خرم آباد ) به زبان باستانی و کهن خود ارزش زیادی قائل هستیم با وجود اینکه در شبکه افلاک لرستان بصورت  یک بعدی و اهمیت دادن خاص به یک گویش بطوریکه لهجه سخن گفتن مجریان و حتی برنامه های طنز و همچنین سریالهای محلی به لهجه لری خرم آبادی می باشد و ما دوست نداریم این عوامل باعث ازبین رفتن زبان کهن لکی بویژه در نسل جدید گردد. بفرض مثال در استان آذربایجان که استانی آذری زبان هستند وبا وجود جمعیت کم  کرد زبان در آن استان مانند مهاباد باعث شده ای شهرستان دارای شبکه رادیو و تلوزیون مستقل و به زبان کردی باشد در عین حال ما با این جمعیت زیاد نمی توانیم یک رادیو داشته باشیم

صدا و سیما باید توجه ویژه ای به این مهم داشته باشد در ادامه راه حل هایی پیشنهاد میگردد که امید است مورد توجه مسئولین صدا و سیما در استان وکشور قرار گیرد .

1- ایجاد یک مرکز صدا و سیمای مستقل به مرکزیت یکی از شهرهای الشتر ، کوهدشت و نورآباد

2- تقسیم برنامه های زنده و غیر زنده شبکه افلاک به صورت یک روز در میان برای لرها و لک زبانها ( با تمام مشکلات احتمالی و حل موقتی مشکل )

3- زیر پوشش قرار گرفتن مناطق لک نشین توسط صدا و سیمای کرمانشاه که حداقل از لحاظ زبانی دارای زبانی نزدیک به هم ومشترک با کرمانشاهیان هستند .

مومن علی جوزی پور مشهور به (مومه)راوی ترانه های کهن لکی ولری بود . او چندین مقام موسیقایی لکی و لری از دوره کریم خان زند لک را که سینه به سینه شنیده بود به یاد داشت و اجرا می کرد

او مور و مویه و مقامهای موسیقی اهل حق را نیز می شناخت در تک بیتی های لکی استاد بود .او را چند سال قبل از مرگ شخص نگارنده در سالهای دهه نود عمرش ملاقات نمودم .بسیار خوش پوش وشیک بود با محاسن تراشیده وخوش بو . مومه انسانی شاد وطنز پرداز بود بطوریکه لطیفه وجوکهای او بیشتر از بقیه ی هنر هایش او را مشهور کرده بودو این شهرتش سراسر غرب کشور را فرا گرفته بود او استعداد خاصی در هنر تئاتر محلی داشت بطوریکه با عروسک معروفش به نمایش می پرداخت و کار نیکوی خنداندن دل مردمان محروم لکستان را به خوبی انجام می داد. خداوند او را بیامرزاد.

برای خواندن ادامه کلیک کنید