ساکار لکستانی (از لک های خانقین در استان دیاله عراق): خانِقین، از شهرهای پرجمعیت استان دیاله کردستان عراق و در نزدیکی مرز ایران است. این شهر پیوندهای عمیقی از نظر فرهنگی و زبانی با شهرهای مرزی استان کرمانشاه همچون قصر شیرین و خسروی و سر پل ذهاب و شهرستان گیلان غرب و شهرستان ایوان غرب در استان ایلام دارد. بسیاری از مردم خانقین با مردم این شهرها دارای نسبت خویشاوندی با یکدیگر هستند.
اکثریت مردم خانقین به لکی تکلم میکنند (درصدی نیز با گویشهای گورانی و کلهری) و پیرو دین اسلام و مذهب شیعه اثنی عشری هستند.

امیدعلی نجف زاده قبادی: نورآباد لکستان (خبرگزاری لک پرس): جشن پدیده ای اجتماعی ، فرهنگی در زمره آداب و مناسک دینی و سنن قومی است که از شروع تشکیل اجتماعات انسانی در هر زمان و تمدنی و به هر شکل و صورتی در زندگی مردم جایگاه ویژه ای داشته است.

فرهنگ واژگان باشوور یا جنوب گردآوری شده توسط عباس جلیلیان است که در آن واژگان مورد استفاده در زبانها و گویشهای مختلفی که در استانهای کرمانشاه، ایلام و لرستان وجود دارد گردآوری شده است. با توجه به اینکه این مناطق شامل لکستان نیز میباشد بنابراین فایل PDF این فرهنگ برای دانلود در اختیار علاقه مندان قرار میگیرد. اینجا را بفشارید.

شمس‌الدین محمد پسر هندوشاه نخجوانی مشهور به «شمس منشی» در سال ۷۲۸ قمری معادل  ۷۰۷ خورشیدی و  ۱۳۲۸ میلادی، فرهنگ یا واژه‌نامه‌ای را به زبان فارسی نوشته و با نام «صحاح الفُرس» به غیاث‌الدین محمد، وزیر اتابکان لرستان، تقدیم میکند. غیاث‌الدین محمد پسر خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی، وزیر دانشمند ایرانی دولت ایلخانان بود.

بهادر غلامی: پژوهشی درباره زبان لکی و ریشه آن و نیز اشتراکات زبان لکی با زبانهای اوستایی، پهلوی، پارسیک، ترکی، تازی، انگلیسی و ...

ضرب‌المثلهای لکی گونه‌ای از بیان لکی است که در غالب موارد تاریخچه و داستانی پندآموز در پس بعضی از آن‌ها نهفته است. بسیاری از این داستان‌ها از یاد مردمان لک رفته‏ اند و پیشینهٔ برخی از امثال نیز بر بعضی از مردم روشن نیست؛ بااین‌حال، در سخن به‏ کار می‌رود. در ادامه به برخی از ضرب المثل های لکی اشاره میشود.

ایرنا: دلفان از دیرباز با داشتن روغن حیوانی مرغوب و معطر زبانزد بوده و مسافران با سفر به این دیار فرآورده دامی را به عنوان سوغات و تحفه به ارمغان می‌برند. وجود مراتع و چمن زارهای مرغوب، کوههای انباشته از پوشش جنگلی مناسب و گونه‌های گیاهی معطر موجب شده که روغن حیوانی تولیدی عشایر و دامداران دلفان از مرغوب‌ترین روغن‌های حیوانی کشور باشد.

مراد سپهوند:

کَمَر کُو مَخار رِیَکَم کِردِیه بَن

بی خَم چَه زانِی مِه خَم گِیانِم سَن!

کمرکش غیرقابل عبور کوه، راهم را سد کرده است. آن که غمی ندارد،چه می داند که غم جان مرا ستانده است!

شبی از شب های سرد اوایل بهار که هنوز مانند زمستان از آسمان برف و بوران می بارید، خانواده "بابا پیره" در دل کوه گرفتار کولاک و سرما می شوند. وقتی بابا پیره عرصه را بر خود تنگ می بیند، به همراه زن و بچه هایش سیاه چادر را رها می سازد و به غاری در آن نزدیکی پناه می برد. فردا که از شدت سرما کم می شود، به سیاه چادر بر میگردند. وقتی بابا پیره در اطراف سیاه چادر به دیدن میخ ها و طناب ها می رود تا آن ها را بازدید کند، ناگهان چشمش به زنی می افتد که زیر شَمَله سیاه چادر از درد به خود میپیچد.

نشریه اینترنتی بلوطستان (اقوام زاگرسی لر، لک و کرد): لحن و آهنگ یکی از بهترین ابزارهای ارتباط برقرار نمودن و تسکین دادن دلهاست. کلمات با لحن و آهنگ جان میگیرند واحساسی میشوند وصادق میگردند آنگاه میگویند. یکی از ظرافتهای گویش لکی همین لحن دار کردن واحساسی نمودن کلمات است "هناسه"یکی از کلماتی است که سراپایش ظرافت و زیبایی است.هناسه لکی که به اشتباه آن را با نفس اشتباه میدانند ،نفس نیست ،هنای نفسی است که آوای جان و پژواک دردهای انسان کوه نشین را در ادبیات وگفته هایشان به خوبی انعکاس داده است.

خانم "مادلین فریا استارک" (زاده ۳۱ ژانویه ۱۸۹۳ پاریس فرانسه - درگشته ۹ مه ۱۹۹۳ آسولو ایتالیا) از جهانگردان معروف انگلیسی است. این جهانگرد انگلیسی سفرهای متعددی به خاورمیانه داشته است. سفر این زن به ایران در سالهای ۱۳۰۶ و ۱۳۱۰ در کتابی با نام سفری به دیار حشاشین از سوی علیمحمد ساکی به فارسی برگردانده شده است. این کتاب زیر عنوان «سفرنامه الموت لرستان و ایلام» از مجموعه گنجینه ایران و ایرانیان زیر نظر ایرج افشار به چاپ رسیده است.

خبرگزاری مهر: یک نویسنده کرمانشاهی گفت: کتاب "افسانه های لکی" از محتوا و ساختاری منحصر به فرد در میان ادبیات ایران زمین برخوردار است. به بهانه توزیع کتاب افسانه های لکی نوشته کیومرث امیری کله جوبی در سطح مدارس راهنمایی تهران که اخیرا از سوی انتشارات سوره مهر و طی یک برنامه گسترده انجام پذیرفت گفتگویی را با کیومرث امیری کله جوبی نویسنده این کتاب که اهل و ساکن کرمانشاه است انجام داده ایم.

مور (Moor) یکی از دسته های ادبیات منظوم لکی و موسیقی لک ها است. به کسی که مور میخواند مورخوان (در لکی به آن مورچر Moorcherr) میگویند. (برای خواندن مقاله ای کامل در مورد موسیقی لکی و مور اینجا را بفشارید) از مورچران معروف در لکستان خانمراد قنبری، ایشالله و اسفندیار هستند.

دانلود مور با صدای اسفندیار

دانلود مور با صدای خانمراد قنبری

دانلود مور با صدای ایشالله 1

دانلود مور با صدای ایشالله 2

سرود حماسی "دالکه هی وطن" که به زبان لکی سروده و به زیبایی توسط یکی از هنرمندان لک کرمانشاهی منتشر شده است از زیباترین آهنگهای لکی است که در ادامه لینک دانلود کلیپ تصویری آن و نیز متن اشعار لکی بهمراه برگردان فارسی نیز جهت میهن دوستان گرامی قرار داده شده است.

سوگواره منطقه ای هور و مور 29 دیماه در الشتر لکستان برگزار شد. در این سوگواره منطقه ای هنرمندانی از مناطق مختلف لک نشین از قبیل کوهدشت، الشتر (سلسله)، نورآباد دلفان، ایلام و ... به سُراییدن نواهایی لکی هور و مور پرداختند. گزارش تصویری سوگواره در ادامه نوشتار...

عنوان مقاله "نقدی بر کتاب قوم لر (اثر سکندر امان اللهی بهاروند)" نوشته شده توسط علی حصوری در مجله کلک، سال 1371، شماره 30.

در این نقد به بسیاری از اشتباهات واضح در کتاب "قوم لر،پژوهشی دربارهء پیوستگی قومی و پراکندگی جغرافیائی لرها در ایران" ذکر شده که یکی از آنها لر نامیدن لک ها است. شوربختانه آقای سکندر امان اللهی بهاروند که خود از لرهای لرستان میباشد با پافشاری بدون سند و دلیل خود همواره در این کتاب تلاش کرده است که لک ها را لر بنامد.

عنوان مقاله: واژگان و اصطلاحات دامداری در گویش لکی

منبع: مجله گویش شناسی » سال 1386 - دوره چهارم، شماره 1 و 2

نویسندگان: جعفر میرزایی  و عامر قیطوری

عنوان مقاله: پسوندهای فعلی گویش لکی هرسینی

منبع: مجله نقد زبان و ادبیات خارجی » پاییز و زمستان 1387 - شماره 1

نویسندگان:دکتر زینب محمد ابراهیمی جهرمی و سیمین مرادخانی

سید آرمان حسینی آبباریکی: گویش لکی یکی از گویش­های کهن و اصیل زبان کردی است که با سایر گویش­های کردی- که در شمار گونه­های زبانی ایرانی شمالی غربی جای گرفته­اند- نسبت  برادری دارد و نه پدر فرزندی؛ تا آن­جا که گویش لکی دارای برجستگی خاصی در میان سایر گویش­هاست و حالتی«زبان­گونه» به خود گرفته است. در این مقاله سعی نگارندگان بر آن است ابتدا پیرامون قوم لک و نیز گویش لکی اطلاعاتی به دست دهند، سپس ساختمان فعل در گویش لکی(مطالعه موردی: صحنه و کنگاور)­ را بررسی نمایند.

واژگان کلیدی: لک، گویش لکی، ساختمان فعل، صحنه و کنگاور.

*این مقاله  که به صورت مشترک با دکتر منوچهر تشکری کار شده است در تاریخ ۲۰/۲/۱۳۹۰ در همایش ملی سیر تحول ادبیات بومی لرستان در دانشگاه لرستان به صورت سخنرانی ارائه شده است.

پژوهش شامل موارد ذیل است: مختصری درباره ی گستره ی جغرافیایی گویش مورد توصیف، درآمدی بر رده شناسی زبان، انواع اصلی رده شناسی، زبان، لهجه و گویش، دسته بندی رده شناختی، مقایسه میان زبانی، انواع جمله، پیروسازی، تطابق زمانها، مباحث ساختاری، ساختار درونی جمله، گروه صفتی، همپایگی مقوله های اصلی جمله، همپایگی و همراهی، تشابه ساختارها و همپایگی، حذف عنصر مشابه در جمله های همپایه، حذف عناصر از مقوله های اصلی، منفی سازی، انواع منفی سازی جمله، ضمیرگذاری، محدوده ی ضمیرگذاری، گروه قیدی، گروه حرف اضافه دار، گروه اسمی، همپایگی، جمله های همپایه، تعداد حروف ربط و عناصر همپایه، ضمیر انعکاسی، محدوده ی ضمایر انعکاسی، ضامیر انعکاسی وندگونه، جایگاه ضمایر انعکاسی و روابط مرجع و ضمیر انعکاسی

محمدامین غلامیاری از خوانندگان خوش صدای لک هرسینی (کرمانشاهی) است که چندین سال است مردمان لک، لر و کرد با صدای خوش وی آشنا شده اند.

مشاهده آنلاین کلیپ تصویری "لکستان" از محمدامین غلامیاری

دانلود کلیپ تصویری "لکستان" از محمدامین غلامیاری با فرمت flv

عبدالرضا شهبازی: ننه گل آفرین ما ، همیشه ما را به آرامش دعوت می کند و هر موقع ما از دست کسی یا کاری خسته می شویم می گوید: نوه های عزیز حوصله داشته باشید و خدا همه چیز را درست می کند. ما هم تابع ننه عزیزمون هستیم و در سایه تلاش دوست داریم کشور ، استان و شهر آبادی داشته باشیم تا همه اش از خوبی و گل و بلبل های آن مطلب بنویسیم.

ترانه لکی "پاپی سلیمانی" از زیباترین و مشهورترین ترانه های لکی است که تا کنون توسط بسیاری از خوانندگان لک و غیر لک به زیبایی اجرا شده است. استاد شهرام ناظری به همراه گروه کامکار نیز این ترانه لکی را به زیبایی اجرا نموده اند (دانلود در ادامه نوشتار)

مشاهده آنلاین کلیپ لکی زهر عشق از ایمان نوری

دانلود کلیپ لکی زهر عشق از ایمان نوری

زبان لکی آنقدر زبان شیرینی است که در سالهای اخیر برخی افراد خوش ذوق لکستانی نسبت به صداگذاری لکی به صورت طنز بر روی کلیپ ها اقدام کرده و مورد استقبال فراوان لک ها قرار گرفته است. برای دانلود کلیپ طنز دوبله لکی خرس قطبی به ادامه نوشتار بروید

به گزارش خبرگزاری مهر، لرستان در آستانه سالروز رحلت پیامبر گرامی اسلام شاهد برگزاری آئینهای بومی سوگ خواهد بود که از جمله این برنامه ها می توان به سوگواره "هور و مور" در شهرستان سلسله (الشتر) اشاره کرد.

بشیر خالوندی تبار: اولین همایش شعر لکی در سه شنبه 28 تیرماه 1390 در کرمانشاه برگزار گردید. در این همایش برنامه های متنوعی از قبیل شعرخوانی لکی، اجرای موسیقی لکی، مورخوانی لکی، پخش نماهنگ لکی، سخنرانی و... صورت پذیرفت که در ادامه کلیپ های تصویری این برنامه ها برای مشاهده و دانلود قرار گرفته است.

اولین همایش شعر لکی در سه شنبه 28 تیرماه 1390 در کرمانشاه برگزار گردید. در بخش پایانی این همایش شاهد سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین شیخ مجتبی رستگاری از حامیان اصلی برگزاری این همایش بودیم.

توسط هنرمند و ادیب لک کرمانشاهی جناب آقای استاد کیومرث امیری کله جوبی که فرنامش (لقبش) لک امیر است، نماهنگی زیبا به زبان لکی  با نام "تاریخ قوم لک و شکل گیری تمدن اولیه انسان در حاشیه رودخانه سیمره در غرب کشور" تهیه و در اولین همایش شعر لکی که سه شنبه 28 تیر 1390 در تالار الغدیر کرمانشاه برگزار شد ارایه گردید. برای دانلود این نماهنگ و نیز مشاهده متن نوشتاری فارسی که برگردان گفتارهای لکی لک امیر در این نماهنگ است به ادامه نوشتار بازگردید.

نخستین همایش شعر لکی در کرمانشاه برگزار شد

در این همایش که عصر سه شنبه (28 تیرماه) در تالار غدیر کرمانشاه برگزار شد، جمعی از شعرای مطرح لک زبان همانند: لک امیر (کیومرث امیری کله جوبی)، آرش افضلی، علی نظری، وحید محمدی، اردشیر موسوی و چند شاعر دیگر، به خواندن اشعار زیبایی با گویش شیرین لکی پرداختند. لک های کرمانشاه با وجود این که جمعیت قابل توجهی از ساکنان این شهر را نیز تشکیل می دهند، ولی تاکنون تلاش چندانی برای برگزاری یک همایش فرهنگی مستقل از خود نشان نداده بودند، و در واقع دیدن بروشورهای تبلیغاتی اولین همایش شعر لکی برای بسیاری جالب توجه بود.

رضا حسنوند (شوریده لرستانی): به جان عزیزتان قصد نوشتن نداشتم واصلا نمی خواستم چیزی بنویسم امااگرهنوز حافظه ام شش باشد، به قول یوسفعلی میرشکاک :

 دوستان از بس که در آزردنم کوشیده اند

 درحضورسایه بی شمشیر نتوانم نشست

به گزارش وبلاگ سلسله (الشتر) درویش رضا منظمی ازخاندان منظمی (حاکمان سابق سلسله) در منطقه ی الشتر لکستان دیده به جهان گشود. در کودکی مجذوب موسیقی شده و در هشت سالگی سرگرم نواختن نوعی ساز بادی محلی که نوعی نی چوپانی است می شود. در سال 1340 برای فراگیری جدی موسیقی عازم تهران می شود و به مدت پنج سال از محضر استاد بزرگ کمانچه جاوید نام حسین خان یاحقی استفاده می کند.

انتخابات مجلس شورای اسلامی در پیش رو بوده و هر چقدر به آن نزدیک میشویم  بر تب آن افزوده میشود. مسلما فارغ از برخی تحریکات سیاسی که مردم را به عدم شرکت در انتخابات تشویق میکنند ولی مناطق لک نشین و لکستان به دلیل محرومیت های گسترده اقتصادی، نیازمند حضور فعال (البته با انتخاب صحیح) مردم در انتخابات پیش رو است.

به گزارش خبرگزاری لک پرس سوگواره منطقه ای هوره و مور در شهرستان سلسله از شهرستانهای لک نشین برگزار میشود. رییس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان سلسله از برگزاری سوگواره منطقه ای 'هور و مور' در شهر الشتر خبر داد.

باباطاهر از دراویش اهل حق در منطقه دلفان لکستان بوده که در روستای زنگیوند نورآباد دلفان زیسته و پسری بنام محمود داشته است. طاهر در آن قریه مکتبخانه ای داشته و به تدریس مشغول بوده است. منطقه ییلاقی طاهر، روستای نامبرده که در دامنه گرین میباشد و منطقه قشلاقی آن بزرگ در خرم آباد بود و در خرم آباد خانقاهی داشته است که در محل تجمع مریدان این عارف بوده است. باباطاهر عریان در نورآباد دلفان متولد، در همدان زیسته و در خرم آباد رحلت مینماید.

ایرج کاظمی: ما لرستان را لرستان فیلی می نامیم و این لغت تحریف شده از واژه پهله ای یا پهلوی است که به شکل های فهلوی و فهلی دگرگون گشته. در قدیم لر کوچک را فیلی می گفتند. لری به فارسی ساسانی نزدیک تر است و با لکی واژه های مشترک زیاد دارند. دوبیتی های لری و لکی را «فهلو یات » می نامند نظیر اشعار باباطاهر عریان.

در بسیاری از محافل، برخی افراد غیر لک با تعصب کامل و بدون هیچگونه سند علمی  عقلی ادعا میکنند که لکی تنها یک زبان است و هیچگاه در طول تاریخ چیزی به اسم لک نداشته ایم. اگر نامی از لک وجود دارد نام یک زبان است و مردمان لک از تبار لر هستند. در ادامه به بیان برخی شواهد مبنی بر نژاد بودن لک و اشاره به آن در اسناد مختلف تاریخی پرداخته میشود.

برای دانلود شعری زیبا به زبان لکی با صدای استاد عزیز بیرانوند (بازوند) سراینده‌ی مجموعه‌ی شعر « گرین غم » به مدت ۲:۳۰ فرمت  mp3 اینجا را کلیک کنید

با سپاس از وبلاگ آقای محمدرضا جایدری

پس از گذشت چندین قرن پنهان ماندن نام یکی از اقوام کهن ایرانی در اکثر مجامع کشوری به دلایل مختلف، در سالهای اخیر مساله ی هویتی و قومیتی لک دغدغه ی بسیاری از مردمان این قوم گشته است به گونه ای که بسیاری از لک ها هم اکنون رفع مشکلات هویتی خود را کم اولویت تر از مشکلات اقتصادی و رفاهی خویش نمیدانند.

به گزارش سیمره این کتاب شامل تصاویری بدیع از طبیعت، آثار فرهنگی/تاریخی،  نماهایی از شهر، مراسم و آیین‌های نوروز، ماه محرم، عروسی، شب یلدا، معیشت، معماری، صنایع دستی و دیگر جلوه‌های آن به همراه توضیحات تصاویر و متن به دو زبان انگلیسی و فارسی می‌باشد. کتاب مذکور در ۱۸۰ صفحه در قطع رحلی بزرگ بر روی کاغذ گلاسه ۱۷۰ گرمی تهیه گردیده است.

علیرضا مرادی (خبرگزاری لک پرس): یکی از مساله ­آمیزترین و چالش­ برانگیزترین موضوعات امروزی در عرصه جهانی مساله قومیت است. شاید این مساله و پروبلماتیک را بیش از هر چیز قوم لک در ایران تجربه کرده باشد. جنبش­های هویت­ طلبانه لک­ها –البته در یک چارچوب ملی­ گرایانه و نه جدایی طلبانه- و جستجو برای تعیین حد و مرزهای آن با دیگر اقوام، به خصوص کردها و لرها، تنها یکی از جنبه­ های این پروبلماتیک است.

خبرگزاری لک پرس: قومیت به دیدگاه ها و شیوه های عمل فرهنگی که اجتماعی معین را از بقیه مردم متمایز می کند، اطلاق می گردد. بحث منازعه گروههای قومی که در دهه های اخیر مطرح گردید ، بعنوان یکی از بزرگترین چالش ها برای دولت ها مطرح گردیده است، چرا که از 190 کشور جهان، 120 کشور دارای اقلیت های سیاسی هستند ( گیدنز ، 1385:36 ). از نظر ساتر، جهانی شدن به خصوص در بعد پایان جنگ جهانی دوم مناقشات مختلف داخلی و بی ثباتی را موجب گردیده است، به این دلیل که جهانی شدن با تعمق همگرایی و آزاد سازی اقتصاد جهانی و دموکراتیک کردن نظام های سیاسی، حوزه های سلطه سنتی دولت ها را بصورت روز افزونی کاهش داده است .

خبرگزاری لک پرس: اگر بخواهیم به عقب بازگردیم و تاریخ شیوع و همه گیر شدن خودکشی در منطقه لکستان را پیگیری کنیم، این همه گیری و اپیدمی به حدود دو دهه قبل، یعنی اوایل دهه هفتاد و بعد از آن بر می­گردد.

خبرگزاری لک پرس: در این گزارش سعی خواهیم کرد تا به بررسی آمار مربوط به معضل بیکاری در مناطق لکستان بپردازیم. هر چند هیچگاه در این رابطه آماری ارائه نشده است، اما با بررسی برخی از همبستگی­ها می­توان تا حدی به حقیقت اشتغال و به تبع آن بیکاری در منطقه لکستان نزدیک شد.

خبرگزاری لک پرس: در حالی که رسانه­ های مختلف خبر از موفقیت دولت در دستیابی به رکورد 5/2 میلیون شغل در سال جاری را می­دهند، نمایندگان و مسئولان منطقه لکستان آمار مربوطه را مطابق با واقعیت نمی­دانند و معتقد هستند که آمار ارائه شده واقعی نیست.

در هر ملتی اسطوره هایی هستند که چون دین نمی‌توان آن‌ها را از بافت تاریخی جدا ساخت. اسطوره‌ها حکایت‌هایی از انسان و زندگی انسان هستند که همیشه لازم نیست با واقعیت بیرونی جور درآیند، آن‌چه مهم است نه صحت تاریخی آن‌ها بلکه مفهومی است که برای معتقدان به آن‌ها در بردارند

بهروز بازوند: امروزه فرهنگ نویسی رابطه ی نزدیکی با زبانشناسی دارد. تدوین فرهنگ ها بدون کاربرد دستاوردهای زبانشناختی چندان موفق نخواهد بود. در ایران هنوز کاربرد زبانشناسی در فرهنگ نویسی چندان رایج نیست. این امر در تدوین فرهنگ های گویش ها نیز دیده می شود. در بخش اول به بررسی نقش زبانشناسی در تدوین فرهنگ ها  پرداخته می شود و چارچوبی نظری در این زمینه ترسیم می گردد(مطالب این بخش برگرفته از مقاله ی نقش زبان شناسی در فرهنگ نویسی  نوشته فریبا قطره است)، در بخش دوم فرهنگ های گرد آوری شده در گویش های  لری و لکی در این چارچوب نظری مورد بررسی آسیب شناختی قرار می گیرند.

بهروز بازوند: باید در نظر داشت که وقتی از مردن یا از بین رفتن زبانی گفته می شود مقصود این است که آن زبان گویشوری ندارد. بر جای ماندن آثار مکتوب یک زبان دال بر زنده بودن آن  نیست. برخی زبانشناسان معتقدند زبان کردی بازمانده ی زبان مادی است اما این مدعا دقیق و مستند نیست و در آن تشکیک وجود دارد، زیرا آثاری از زبان مادی وجود ندارد که بتوان بدانها استناد کرد و رابطه ای قاعده مندی بین آنها و کردی  پیدا کرد.